Ngày 4 bắt đầu với lịch trình khó khăn nhưng đầy hấp dẫn: vượt 400km qua vùng Kham đi vào U-Tsang, hướng đến trái tim của Tây Tạng – Lhasa, trên đường đi sẽ ghé thăm những địa danh nổi tiếng quanh Nyingchi: Khả Đình Câu (Kadinggou), hồ Basumco (Basum-tso lake), và thượng nguồn sông Nyang thuộc địa phận Nyingchi

Bayi buổi sáng thứ hai trời vẫn trong mát và có sương nhẹ, mặc dù đã có chút kinh nghiệm ngày đầu ở đây nhưng người viết vẫn ngạc nhiên vì quãng đường rời Bayi đi Lhasa đẹp tuyệt vời và độc đáo bởi màu xanh phì nhiêu tưởng như khó gặp ở vùng cao và khắc nghiệt như Tây Tạng. 8h sáng, xe xuất phát từ Nyingchi Business Hotel men theo dòng chảy con sông Nyang đi ngược về hướng thượng nguồn. Không hẹn mà gặp, hàng đoàn xe LandCruise, Prado, Highlander, cá biệt có vài chiếc Hummer cũng nối nhau chạy dài về cùng hướng đó; mới nhìn đã thấy rộn ràng phấn khích lắm! giống y hệt cảnh tượng lúc tờ mờ sáng ngày Tết hằng năm, xe con xe to xếp hàng trên đê huyện Mỹ Đức để về lễ hội chùa Hương

1. Khả Đình Câu:

Thung lũng Kading – Kadinggou – nằm cách Bayi 27km trên quốc lộ 318 (China National Highway 318 ) là khu vực mới được đưa vào khai thác du lịch. Tận dụng những ưu đãi thiên nhiên về độ cao (2980m), khí hậu ôn hoà với sương mù quanh năm, rừng cây và thác nước nhỏ; người Trung Quốc biến nơi đây thành điểm tham quan mệnh danh là vườn địa đàng của Tây Tạng (Shangrila of Tibet) ^^

Bước vào thung lũng Kading, khách tham quan sẽ được hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về những nét độc đáo riêng của nơi này mà đầu tiên là dãy núi đá có hình bông sen trong hang hay mỏm núi hình đầu rùa, đầu rồng (cái này du khách chắc phải dùng trí tưởng tượng để nhìn vì các mỏm đá thường bị sương mù bao phủ, khó mà nhìn rõ được )

Niềm tự hào của Kadinggou là ngọn thác cao 200m lóng lánh như sợi chỉ bạc chảy giữa lòng thung lũng – có đặt chân đến Kading thì mới tin được Tây Tạng cũng có thác đẹp, bên cạnh những ngọn núi và biển hồ lớn Vài hình ảnh thác Kading nhìn từ phía xa:

Đường vào thác còn ướt sương sớm:

Ngọn thác khi nhìn gần: không hung hãn như Nặc Nhật Lang của Cửu Trại Câu, thậm chí còn ít ghềnh đá hơn so với thác Prenn hay Đatanla của Đà Lạt, thác Kading có vẻ đẹp trong trẻo lạ thường với nước bạc óng ánh và mát lạnh vô cùng.

Trên đường trở ra, ai cũng tấm tắc vì cảnh vật khác xa so với những hiểu biết ban sơ về Tây Tạng, không chỉ có nắng gió thảo nguyên hay những con đường trắng dài xa tít tắp dưới dãy núi tuyết trắng vắng bóng chân người, Tây Tạng còn có những góc nhỏ xanh um, ngay cả khi nắng cao nguyên đang chói chang những ngày tháng 6. Vài hình ảnh “xanh” của thung lũng Kading:

2. Hồ Basumco

Rời Kadinggou, xe quay lại đường quốc lộ 318 tiếp tục cuộc hành trình. China National Highway 318 là con đường huyết mạch của Trung Quốc dài gần 5500km xuyên suốt từ cực Đông (Thượng Hải) sang đến cực Tây (Tây Tạng). Đoạn chạy qua Thành Đô có tên là cao tốc Tứ Xuyên – Tây Tạng (Sichuan-Tibet Highway), còn đoạn chạy từ Lhasa đến Zhangmu, biên giới Nepal có tên là cao tốc hữu nghị (Friendship Highway). Những cao tốc này nói riêng hay quốc lộ 318 nói chung là tuyến đường nổi tiếng trong lộ trình khám phá Tây Tạng bằng đường bộ mà chắc hẳn khách du lịch nào cũng có dịp đi qua.

Vài hình ảnh qua cửa kính xe:

Hồ Basumco (Basum-tso Lake) nằm cách Lhasa khoảng 300km, đường vào hồ cách cao tốc Sichuan – Tibet khoảng 40km, được coi là hồ linh thiêng nhất của toàn vùng Nyingchi, cũng là biểu tượng tâm linh quan trọng nhất của phái Ninh Mã (Nyingma Sect) – người viết sẽ có bài tổng hợp về các trường phái này chi tiết hơn ở ngày 5.

Đường vào khu du lịch hồ Basumco:

Đoàn xe của trung tâm du lịch đưa khách đến ven hồ, từ đây du khách có thể thoải mái ngắm nhìn vùng hồ Basumco. Có tên Tạng nghĩa là hồ xanh (Tsokou Lake), lại được phong tặng là tiểu Thuỵ Sĩ (Little Switzeland), hồ Basumco rộng đến 27km2, dài hơn 18 cây số, nằm giữa lưng chừng trời ở độ cao 3700m, những chỗ sâu nhất khoảng 120m; nhìn từ xa nước trong xanh văn vắt, uốn lượn quanh các ngọn núi xanh phủ tuyết trắng. Giữa hồ là tu viện nhỏ Tsozong (Tsozong Monastery) – nơi thờ phật Liên Hoa Sinh (Buddha Padmasambhava, hay có tên Tạng là Guru Rinpoche), người sáng lập ra tông Ninh Mã (Nyingma Sect) – một trong 4 tông phái quan trọng nhất của lịch sử Phật giáo Tây Tạng.

Người ta tin rằng phật Liên Hoa Sinh là phật độ trì cho việc sinh nở, là cửa đến cho dân gian cầu tự, phía bên ngoài tu viện cũng có các bức tượng ám chỉ việc này

Tu viện Tsozong, tiếng Tạng có nghĩa là lâu đài giữa hồ nước, không cho phép đi giày dép vào bên trong và không cho phép chụp ảnh, du khách có thể bỏ giày dép ở ngoài hoặc dùng các túi nilon được cho sẵn để bọc giày dép lại ^^ Trong tu viện có tượng thờ phật Thích Ca Mâu Ni (Shakyamuni), Quán Thế Âm bồ tát (Avalokiteshvara), và phật Liên Hoa Sinh (Padmasambhava); con đường Kora vòng quanh đảo sẽ dẫn ra chỗ người Tạng làm lễ tế trời (Sky Burial). Một vài hình ảnh cửa tu viện với tranh tường (mural) của Tứ Đại Thiên Vương (Four Guardian Kings)

Sự phát triển của phái Ninh Mã (Nyingma Sect) có phần kém huy hoàng hơn so với phái Cách Lỗ (Gelugpa Sect), điều đó lý giải phần nào kiến trúc, quy mô, và sắc màu của tu viện Tsozong không phô trương sặc sỡ và hoành tráng như các tu viện mà người viết gặp sau này trong vùng U-Tsang. Trong bài viết ngày 5 nhất định sẽ có dịp quay lại chủ đề trên và điểm qua những cột mốc quan trọng của sự biến thiên Phật giáo mấy thế kỷ Tây Tạng

Kiến trúc xung quanh tu viện:

Om mani padme hum, câu chân ngôn của Phật môn đỏ thắm trên nền đá rêu phong có thể được nhìn thấy trên đường ra khỏi đảo:

Trời đã gần trưa, người viết theo đoàn rời khỏi hồ Basum-tso, nói lời tạm biệt với những dấu ấn văn hoá riêng mang nét đẹp của Nyingma phái để tiếp tục khám phá những gì đang chờ đợi ở trung tâm Tây Tạng:

3. Đường vào Lhasa:

Sau bữa trưa nhẹ, xe chúng tôi lại lao vun vút theo quốc lộ 318, đường đi có phần bằng phẳng chứ không gập ghềnh cao thấp như những con đường Lhasa – Shigatse hay Lhasa – Namtso Lake sau này Sau 2h chạy không nghỉ, chúng tôi dừng lại ở thượng nguồn sông Nyang đoạn bắt đầu chảy vào Nyingchi. Sông Nyang là 1 trong 5 nhánh sông chính cung cấp nước chảy vào sông lớn Nhã Lung (Yarlung Tsangpo), bên cạnh 4 con sông kia gồm: Lhasa River, Nyang Qu River, Parlung Zangbo, và Dogxung Zangbo.

Độ cao ở đây là 3600m, chính giữa dòng sông có tảng đá lớn khắc bốn chữ “Zhong Liu Di Zhu”, có lẽ đã sừng sững ở đây lâu lắm rồi, mặc đời thịnh suy hay sóng nước tung bọt dưới chân:

Chạy thêm vài cây số nữa, trước mặt chúng tôi là cửa núi Milha (Milha Mountain entrance) – độ cao 5013m – bức tường thiên nhiên đánh dấu điểm giao kết của vùng Kham với vùng U-Tsang, cũng là ranh giới giữa 2 con sông: sông Nyang chảy vào Nyingchi và sông Lhasa chảy vào Lhasa. Từ đoạn này đi theo hướng Tây có thể xem là địa phận của Lhasa. So với độ cao trung bình của Nyingchi 3000m thì Milha quả là một đòn nặng, ở độ cao này, nắng mặt trời rực rỡ gay gắt mà gió thì lạnh tê người! Sau khi xe chầm chậm leo lên đến đây, chỉ có một vài du khách đủ tỉnh táo để nhảy ra chộp ảnh, số còn lại ngồi tu nước ừng ực để chống nhức đầu

Chỉ dừng trong chốc lát, xe lại đổ đèo để đi tiếp con đường 318. Từ đây về đến Lhasa chỉ có một điểm dừng đáng chú ý nữa: làng Gyama – nơi sinh của vua Songtsen Gampo – vị vua vĩ đại nhất trong lịch sử Tây Tạng, người đã thống nhất miền đất này vào thế kỷ thứ 7, và cũng là người có công đưa đạo Phật lên hàng quốc giáo cho Tây Tạng.

Người viết không vào thăm quan địa điểm này mà chỉ dừng lại chụp ảnh, hình như chỗ này cũng không mở cửa cho du khách vào. Trên hình là phương tiện đun nước bằng năng lượng mặt trời rất hữu ích của người dân bản xứ. Với đặc trưng khí hậu nắng quanh năm, số giờ nắng có thể lên đến 18 tiếng/ngày thì quả thực đây là 1 cách sản sinh năng lượng vừa sạch, vừa dồi dào, lại vừa kinh tế

Một cuộc nói chuyện nhỏ với người địa phương ^^ tuy ngôn ngữ hai bên chỉ dừng lại ở mức nói thì ít, ra dấu thì nhiều nhưng họ rất vui khi biết có người Việt Nam đang vào du lịch khám phá Tây Tạng ^^

… Đồng hồ lúc này đã chỉ sang 5h chiều, trời vẫn nóng bức gay gắt, màu xanh của Nyingchi dường như đã lùi xa hàng trăm cây số, xe bon bon chạy dọc theo con sông Lhasa hướng vào thủ phủ Tây Tạng … Tạm biệt Cửu Trại Câu của Tây Tạng, tiểu Thuỵ Sĩ đậm chất Á Đông; cảm ơn mảnh đất nhỏ Nyingchi đã cho tôi biết một Tây Tạng rộng lớn và tươi đẹp hơn rất nhiều so với những gì đã từng hình dung; để sau này nếu có ai hỏi về mảnh đất huyền bí này, tôi có thể tự tin mà rằng “có một con đường xanh như thế ở Tây Tạng!”

… Và kìa trong ráng chiều cuối ngày, thấp thoáng qua những tán cây ám bụi đường, án ngữ trên đỉnh đồi cao tựa lưng vào trời xanh núi xám, hiện ra trái tim của Tây Tạng – cung điện Potala – biểu trưng bất diệt nghìn năm tôn giáo tín ngưỡng của vạn con người trên cao nguyên Thanh – Tạng, điểm đến muôn đời của những ai mộ đạo và yêu mến nơi đây với niềm tin không cần lý giải …

… Xe chạy chầm chậm vào Lhasa, ai trong chúng tôi cũng như run lên trước cảnh tượng cung điện Potala ngạo nghễ trên cao, thách thức thời gian và số phận, có lẽ đó là chứng nhân cao tuổi nhất cho những biến động kinh thiên, những thăng trầm lịch sử kinh người đã theo mây gió đi về hơn 13 thế kỷ qua giữa lòng Tây Tạng … Bài viết ngày 4 đến đây là kết thúc, hẹn trở lại với bạn đọc vào ngày thứ 5 – thăm thú thủ phủ Lhasa ^^

Nối dài câu chuyện nhỏ của tôi về một miền Tây Tạng xa xôi mà cũng quá thật gần … miên man trong giấc ngủ đêm cao nguyên đầu tiên, tôi dường như quên mất đang ở ngay trên mảnh đất huyền bí mà mình ước mơ khám phá từ lâu … Người Tạng có câu nói kiếp sau của bạn có thể tới trước ngày mai, phải nhanh lên chứ, vội vàng lên chứ, đất Phật đã ở dưới chân ta … lật mình tỉnh dậy tôi sợ mình đã bỏ phí phút giây đón ánh sáng đầu ngày …

===

Ngày 3 trong chuyến hành trình, cũng là sáng đầu tiên ở Bayi, Nyingchi – đã gần 8h sáng mà trời vẫn âm u, núi vờn mây trong gió lạnh tê người, bữa sáng cao nguyên với cháo trắng, trứng luộc, bánh bao chay như xua tan cơn nhức đầu đêm qua, tiếp sức để chúng tôi sẵn sàng đi ‘dạo’ một vòng Nyingchi. Theo kế hoạch thì trong ngày 3 sẽ ghé thăm cây Bách nghìn tuổi (Cypress King) và rừng Lulang (Lulang Forest), một số địa điểm còn lại của Nyingchi sẽ đi trong ngày 4 trên đường vào Lhasa

1. Cây bách nghìn tuổi

Thuộc họ Hoàng đàn và được coi là cây linh thiêng nhất với người Tạng, cây đại bách nghìn tuổi (King Cypress) nằm ở làng Baije cách Bayi chỉ 8km luôn là điểm đến đầu tiên cho du khách đi thăm vùng Kham. Trên đường đi, trời đã dần sáng soi tỏ màu xanh mướt mát còn ướt sương sớm của Nyingchi:

Đường vào công viên Cypress King Park:

Tâm điểm của công viên chính là đây: cây đại bách cao hơn 50m với đường kính gần 6m, cần ít nhất 12 người mới ôm xuể thân cây, và tương truyền đã 2600 năm tuổi có thể xem là cây bách lâu đời nhất không chỉ trong Tây Tạng mà trên toàn Trung Hoa Nếu như nhìn gần tận mắt thì cây bách này quả thực cực kỳ lớn!

Bao bọc xung quanh cây đại bách là quần thể hơn 900 cây bách non hơn với chiều cao trung bình đến 44m, và tất nhiên không thể thiếu được kỳ ngũ sắc của người Tạng giăng dọc theo những bậc đá nhỏ chạy vòng quanh. Người nơi đây nói cây đại bách này là linh hồn của Tonpa Shenrab Miwoche – người khai tông lập phái cho quốc giáo Bon, quốc giáo cổ xưa nhất của người Tạng.

Những câu kinh chấp chới … Người Tạng tin rằng mỗi lần gió thổi những lá phướn này bay là một lần câu kinh được tụng, là 1 cách biểu đạt lòng mộ đạo và niềm tin tôn giáo của họ

2. Rừng Lulang

Rời công viên, xe đưa chúng tôi chạy về phía Đông vượt qua những cánh đồng, rừng cây, con suối để hướng đến rừng Lulang. Nằm ở độ cao hơn 3000m nhưng Nyingchi dường như đánh lừa cảm giác du khách bởi màu xanh màu mỡ như đồng bằng của mình chỉ vài ngày sau trên con đường vào U-Tsang, những cảnh như thế này sẽ khó gặp hơn nhiều:

Trước khi đến Lulang, xe dừng lại ngay trên núi Sejila (Sejila Mountain, độ cao 4702m) – đỉnh núi mù sương lạnh bao trùm lấy đoàn xe và khách du lịch, gần như ai cũng choáng váng bởi lần đầu tiên thấm cái lạnh ở vị trí cao đến thế:

Xe men theo sườn núi đi xuống đưa khách du lịch đến cổng vào Lulang, từ đây có thể ngắm toàn cảnh thung lũng rừng nguyên sinh Lulang và núi tuyết Namche Barwa (cao 7786m) – đỉnh núi cao thứ 15 trên thế giới và cũng là đỉnh cao nhất trong toàn vùng Nyingchi:

Lulang có nghĩa là thung lũng của rồng (Dragon King Valley) hay còn có tên khác là thung lũng quên lối về (Forget Home Valley). Du khách có thể thoả thê chụp ảnh và hít thở không khí trong lành; ở đây cũng có dịch vụ cho thuê quần áo Tạng chụp ảnh (giá 10RMB/bộ), vì giá cả hợp lý và cảnh rừng rất đẹp nên không ai bỏ qua dịp này ^^

Được biết con sông Yarlung Tsangpo khi chảy đến đoạn này thì lượn 1 đường vòng qua chân núi, bao bọc xung quanh núi chính là cánh rừng Lulang – cảnh trí cực kỳ sinh động, chỉ tiếc người viết không có cách nào chụp được toàn cảnh đó, hoạ chăng phải dùng trực thăng Dưới đây là ảnh tham khảo, lấy nguồn từ Grand-Himalaya:

Tạm biệt Lulang, xe lao vun vút xuống đèo, trời đã sang trưa nên sương mù dần tan bớt, lộ ra từ phía xa những ngôi nhà và “cư dân” lâu năm của vùng:

3. Quay lại trấn Bayi

Trên đường quay lại Bayi, người viết có dịp dừng lại chụp toàn trấn Bayi từ trên cao để thu vào tầm mắt muôn trùng nước non:

… Trong sương hồng hiện ra:

… Một khắc tình cờ ‘chộp’ người xa lạ

Vào đến thị trấn, cả đoàn ai cũng đói run người bữa trưa Bayi nấu rất ngon với nhiều món rau tươi – một trong những bữa ăn ngon nhất sau 3 ngày hành trình ^^

Sau khi ăn xong, mọi người đều thấy là chắc sẽ không còn dịp ghé chơi Bayi nữa (hoặc là phải lâu lắm lắm mới trở lại đây) nên cả đoàn dành ra vài giờ buổi chiều đi dạo quanh trấn. Như đã có dịp giới thiệu ở bài viết ngày 2, Bayi thực chất là 1 thị trấn quân đội, rất ít nơi vui chơi giải trí, đáng chú ý chỉ có Công viên Bayi nho nhỏ, hợp với việc đi dạo cho … tiêu cơm

Vài hình ảnh nắng gió gửi bạn đọc xem trước khi kết thúc buổi chiều ngày 3, công viên này mang kiến trúc Hán nhiều hơn là Tạng, so ra thì kém công viên Hắc Long Đàm ở Lệ Giang xa thật là xa

Ngày 3 không quá nhiều sự kiện đến đây là kết thúc, hẹn trở lại với bạn đọc trong ngày 4 – tạm biệt Nyingchi và vượt 400km đường bộ vào Lhasa thủ phủ vùng U-Tsang ♥

Chuyến bay của AirChina chặng Singapore – Chengdu (Thành Đô) khởi hành 2h sáng đưa người viết đến với Thiên phủ chi quốc lần thứ hai ♥ Nếu như lần đầu “Bắc tiến” đã có dịp thưởng ngoạn Thành Đô trong ngày đông tháng giá thì lần này là trải nghiệm hoàn toàn mới giữa kinh đô đất Thục Hán mùa hè ^^

Changi Airport, trong lúc chờ bay:

Đúng như dự đoán khi đặt chân xuống sân bay Song Lưu (Shuangliu Airport), ngay cả giữa tháng hè nóng nực Thành Đô vẫn có bầu không khí dịu mát dễ chịu, trời nhiều sương và hiếm nắng, nhiệt độ trung bình ngoài trời ở khoảng 13-17 độ! Vì chỉ có 1 ngày ở Thành Đô trước khi bay đi Nyingchi (cực Đông của Tây Tạng) ngày hôm sau, người viết dành thời gian sáng đi thăm Vọng Giang Lầu (Wangjianglou), ăn trưa nhẹ với ẩm thực Tứ Xuyên (Sichuan), chiều ghé thăm Miếu Văn Thù (Wenshu temple) để ngoạn cảnh và uống trà, tối đi xem Xuyên kịch (Sichuan Opera)

1. Vọng Giang Lầu:

Xây dựng từ năm 1889 trên diện tích rộng hơn 120,000 m2 bên cạnh bờ sông Cẩm Giang (Jinjiang River) phía Tây kinh thành, Vọng Giang Lầu (Wangjianglou) nổi tiếng là nơi quy tụ nhiều loại tre trúc nhất của Thành Đô (bamboo park), cũng là nơi tưởng nhớ nữ sĩ Tiết Đào (Xue Tao) thời Đường. Cũng giống như Vũ Hầu Tự (Wuhou Temple) và Thảo đường Đỗ Phủ (Du Fu Thatched Cottage), Vọng Giang Lầu thường là điểm đến của khách phương xa muốn tìm hiểu thêm về lịch sử Thành Đô.

Đường vào Vọng Giang Lầu lúc sáng sớm tinh mơ:

Nhớ câu thơ Đỗ Phủ viết trong bài Đăng Lâu (Lên lầu) khi mới về Thành Đô:
Cẩm giang xuân sắc lai thiên địa
Ngọc Lũy phù vân biến cổ kim
(Sông Cẩm đang xuân giữa trời đất
Ðĩnh Ngọc mây vờn nối trước sau)
Tuy không nhằm vào tiết xuân nhưng không khí ban mai trong Vọng Giang Lầu rất sảng khoái trong trẻo, cây cối đường đi dọc bờ sông tươi tốt xanh um:

Uống trà, ngắm sông:

Rất dễ nhận ra người dân Thành Đô ở các góc nhỏ trong công viên đang tập thể dục buổi sáng:

Công viên Vọng Giang Lầu quy tụ hơn 150 loại tre trúc đa dạng, cũng là nguồn thức ăn tốt cho Gấu trúc Thành Đô (trung bình mỗi con hàng ngày ăn từ 20-30kg lá và cành tre trúc non)

Như đã nhắc đến ở trên, Vọng Giang Lầu còn được xây để tưởng nhớ nữ danh kĩ thời Đường Tiết Đào (Xue Tao) (768-831); bà không những xinh đẹp mà còn rất giỏi thi từ ca phú, từng là bạn xướng hoạ với nhiều thi nhân nổi tiếng như Bạch Cư Dị, Nguyên Chẩn. Giai thoại kể Nguyên Chẩn vì mến mộ tài năng thi phú và nhan sắc của bà đã làm thơ rằng:
Cẩm Giang hoạt nhị Nga My tú,
Sinh xuất Văn Quân dữ Tiết Đào.
(Núi sông đất Thục trời cho đẹp,
Sinh được Văn Quân với Tiết Đào) — “Văn Quân” ở đây chỉ Trác Văn Quân – vợ của Tư Mã Tương Như.

Bức tượng trắng của Tiết Đào có thể nhìn thấy bên trong Vọng Giang Lầu:

Ra về khỏi công viên Wangjianglou, trời đã sang trưa nhưng mặt trời vẫn chưa “mọc”, Thành Đô chìm trong sương nhẹ và mát mẻ, người viết ăn trưa bằng các món ẩm thực địa phương phong cách Tứ Xuyên (ít nhất phải 12 đĩa cho mỗi người, phần lớn là vị cay)

2. Miếu Văn Thù:

Sau bữa trưa ‘đạm bạc’, người viết tản bộ nhắm hướng miếu Văn Thù Bồ Tát (Wenshu Temple), mục đích là vừa ngắm cảnh, vừa thưởng thức thú nhàn tản uống trà của người xứ này – vốn đã nổi danh khắp chốn ^^ Giá vào cổng chỉ có 5 RMB/người nhưng không gian bên trong Văn Thù Viện thì cực kỳ khoáng đạt, kiến trúc mang màu sắc hoành tráng thời Đường, xứng là viện Phật giáo đẹp nhất của Thành Đô

Đoạn đường trước khi đến Miếu Văn Thù:

Bên trong Miếu Văn Thù, khu Chính điện:

Vạn Phật Lạc Tự (Peace Pagoda of A Thousand Buddhas) là công trình mới xây bên trong miếu Văn Thù. Chùa ở dạng hình tháp cao 11 tầng (tổng cộng 22m) với mái lục giác, mỗi đầu cong của mái đều có treo chuông vàng đón gió:

Phía sau miếu là 3 phân khu: nhà hàng ăn chay Wenshu, quán trà (tea house) và thư viện Phật giáo. Đường đi bên trong rợp bóng cây xanh, không khí rất trong lành làm du khách có cảm giác nhàn tản lười biếng

Đệ nhất danh trà – quán trà nổi tiếng của Thành Đô nằm ngay bên cạnh nhà hàng chay bên trong miếu Văn Thù

^^

Đặt chân vào đây, người ta khó có thể hình dung được Thành Đô lại là 1 trong những trung tâm thương mại sầm uất bậc nhất Trung Hoa với dân số 4 triệu người (gần bằng dân số toàn Singapore); lý do thật đơn giản bởi bên trong quán là không khí thưởng trà tao nhã, thảnh thơi, ai cũng như thu mình lại trong ốc đảo mù sương để chậm rãi nhâm nhi ly trà nóng.

- Người Thành Đô làm gì trong quán trà?
- Ngủ, nghỉ, đợi, đọc, chuyện trò, chơi, ngoáy tai, chụp ảnh … và tất nhiên là uống trà ^^

Người viết cũng chọn 1 góc nhỏ ngồi vừa uống trà vừa “bắn tỉa”. Mối chén trà có giá 15 RMB, sau khi khách tự chọn loại trà và ngồi vào bàn, sẽ có người của quán đến châm nước nóng và sẽ liên tục đi qua đi lại để châm trừ khi khách uống no bụng nước và đậy nắp chén trà!

Trà Thành Đô vừa thơm mùi vừa ngọt miệng, nước nóng bốc hơi nghi ngút, cánh trà đều tăm nổi bồng bềnh … uống xong ngẩng lên thì trời đã về chiều, phong cách “Starbucks” Thành Đô này quả là làm người ta nhất thời quên đi không-thời gian; một khoảng lặng dễ chịu trước ngày lên đường đi về phía Tây hứa hẹn không phút nào ngơi nghỉ ^^

Ra khỏi Đệ nhất danh trà quán, khách tham quan sẽ gặp tiếp thư viện Phật giáo rất lớn và đẹp của miếu Văn Thù:

Rời bước khỏi miếu Văn Thù, người viết men theo các con phố nhỏ của Thành Đô để về khách sạn. Nơi đây vẫn vậy, hè cũng như đông, phố phường sạch đẹp, ngăn nắp, và đấy màu sắc Vài hình ảnh sinh hoạt lúc sắp lên đèn:

3. Xuyên kịch:

Sau bữa tối thịnh soạn, người viết quyết định dành ra buổi tối để đi xem Xuyên kịch (Sichuan Opera) – hình thức ca vũ diễn tuồng sân khấu cổ lâu đời nổi tiếng của vùng Tứ Xuyên. Điểm đến: hý phường Shufeng Yayun, nằm ở Culture Park (gần Vũ Hầu Tự và Thảo đường Đỗ Phủ). Giá vé: 180 RMB/người.

Lúc này phố phường Thành Đô đã lên đèn:

Ca vũ kịch (hí kịch) Trung Hoa có nguồn gốc lâu đời, bắt nguồn trong dân gian với các màn nhào lộn, xiếc, hoạt kê, trào lộng. Sau này hí kịch được ưa thích ở các nơi cung đình, được phát triển và nâng lên tầm cao mới vào các đời nhà Đường, Tống, Nguyên, Thanh. Hí kịch Trung Hoa không chỉ phản ánh cái nhìn vào đời sống thực tại mà còn dựng lại các câu chuyện xưa, tích dã sử, truyện chính sử. Phục trang của mỗi vùng miền kết hợp với giọng ca điệu vũ càng làm phong phú thêm hình thức sân khấu cổ này. Ở Bắc Kinh, người ta gọi nó là Kinh Kịch, rồi lần lượt ra đời Xuyên Kịch vùng Tứ Xuyên, Tương Kịch vùng Tương Dương, Huy Kịch vùng An Huy …

Người viết vì đến hý phường sớm nên tiện dịp dạo qua hậu trường xem các diễn viên trang điểm. Bên trong hý phường cũng có gian hàng bán đồ lưu niệm nhưng giá cả không rẻ chút nào

Khu vực sân khấu khá rộng rãi, khách xem kịch có thể vừa thưởng thức các màn trình diễn, vừa nhâm nhi trà nóng và lạc rang

Xuyên kịch bao gồm rất nhiều màn diễn, mở đầu là màn cổ nhạc Naotai dùng các nhạc cụ dân tộc, sau là trích đoạn Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài. Phục trang và diễn xuất các diễn viên rất trơn tru điêu luyện, âm thanh và đạo cụ cũng được chuẩn bị công phu, duy có điều là lời thoại tiếng Trung

Tiết mục thứ 3 là múa rối que (stick puppet show), điểm độc đáo là con rối sẽ được đổi mặt (puppet face changing) và thổi ra lửa (spitting fire):

Tiết mục thứ 4 là tích Bao Công xử án:

Tiết mục thứ 5 là màn múa bóng (hand-shadow show) khá độc đáo, người nghệ sĩ sử dụng cả hai tay kết hợp với đầu để tạo hình sinh động các con thú như chó, thỏ, ngựa, thiên nga, bồ câu, cú … được khán giả tán thưởng nhiệt liệt

Tiết mục thứ 6 là độc tấu kèn Suona (Suona solo) – 1 loại kèn dân tộc của Trung Quốc dùng để giả tiếng các loài chim rừng. Màn trình diễn mới trông đơn giản nhưng rất nhọc sức, bác nghệ sĩ thổi và giả tiếng chim xong mồ hôi toát đầm đìa

Tiết mục thứ 7 kể chuyện hài nhà kia vợ dạy chồng (Rolling Light) cũng tương tự như chuyện chàng Đậu nước Việt vậy, ông chồng bị phạt phải đội ngọn đèn dầu vừa múa vừa chui gầm ghế mà không được đánh đổ hay lằm tắt lửa:

Tiết mục thứ 8 là đổi trang phục (Costumes Changing): sau mỗi lần phất cờ hoặc xoay người trong tích tắc, không chỉ mặt nạ và cả phục trang của người diễn cũng được thay đổi, người xem không ai kịp nhận ra tiểu xảo này được thực hiện ra sao nên chỉ biết vỗ tay thích thú ^^

Tiết mục cuối cùng cũng là tiết mục được trông đợi nhất – múa đổi mặt và thổi lửa (faces changing and spitting fire), lúc này cả đoàn diễn viên tiến ra sân khấu và thể hiện tuyệt kỹ đổi mặt nạ theo từng nhịp múa. Cho đến nay vẫn ít người biết rõ về xảo thuật này của vùng Tứ Xuyên, nhờ thế múa đổi mặt trong các vở tuồng Tứ Xuyên được coi là độc đáo duy nhất không có nơi nào khác làm được

Tiết mục hoành tráng cuối cùng kết thúc đêm diễn sôi động kéo dài 90 phút của Xuyên kịch, du khách ra về còn được tặng 1 bộ bookmark lưu niệm nhỏ đẹp của hý phường có tạo hình các nhân vật nổi tiếng thời Tam Quốc như Tào Tháo, Quan Vũ, Trương Phi, Gia Cát Lượng … Tuy giá cả không rẻ nhưng màn diễn sân khấu cổ nhạc Tứ Xuyên quả là đáng để thử 1 lần cho khách phương xa khi đến Thành Đô

Thiên phủ chi quốc lúc này đã tối hẳn và mưa lâm thâm (khác xa so với các vùng ở Tây Tạng – sẽ được nói rõ ở các bài tiếp theo). Người viết trở về khách sạn gói ghém đồ đạc và ngủ sớm lấy sức cho ngày 2 thực sự tiến vào các vùng đất phía Tây. Tạm biệt cố đô Thục Hán, nhất định sẽ còn dịp ghé lại ốc đảo sương mù này trong những lần đáo Trung Hoa tới đây

Ở Tây Tạng mùa này trời trong và cao xanh lắm …

Tôi sẽ kể chuyện này các bạn nghe, vì đến khi tôi qua 30 tuổi, tôi sợ mình hao mòn nhiệt huyết để lần theo con đường xưa mây trắng. Tôi sẽ kể chuyện này cho các bạn nghe, vì tôi sợ mai sau thời gian bôi xoá, gánh áo cơm ghì sát đất khiến tâm hồn không còn thảnh thơi đón nhận những luồng gió lành đất Phật.

Ở Tây Tạng, tháng Sáu có nắng vàng rực rỡ. Chuyện thế này … Một câu chuyện nhỏ về Tây Tạng trong tôi. Tôi không chắc Tây Tạng ngày ấy-bây giờ-mai sau có giống Tây Tạng mà tôi sắp kể không? Còn Tây Tạng như tôi biết (và tôi tin mình biết rõ): đó là mảnh đất linh thiêng hoang sơ nghìn tuổi, cũng là chốn trần ai đầy đủ thói đời. Thoảng nhớ câu thơ Bảo Sinh: Ngẫm ra trong cõi người ta – Có là Thái tử mới là Như Lai …

(Phỏng theo văn phong truyện Mưa Nhã Nam của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp)

Năm tháng và những ngọn gió đi về thấm thoát đã hơn 1300 năm trên mảnh đất này. Giữa vùng bình nguyên cao hơn 5,000m so với mực nước biển, xa trong dãy Hy Mã Lạp Sơn, ẩn mình trong các thung lũng, cánh đồng, rừng cây và các hồ nước lớn, có 1 nền văn hoá huyền bí nhuốm màu sắc Phật giáo, 1 mặt trời Tây Tạng vương vấn bụi trần, 1 xã hội phức tạp thu nhỏ mà người đời còn phải tốn nhiều công khảo cứu. Người viết đã ôm ấp giấc mơ một ngày được đặt chân đến nơi này, được tận mắt nhìn và học hỏi những điều mới chỉ thấy qua sách báo tranh ảnh; giấc mơ đó thành sự thật mùa hè năm 2010 ^^

(Khung cảnh nóc nhà thế giới nhìn từ trên cao)

Hành trình về phía Tây theo chiều kim đồng hồ đi qua Thành Đô (Chengdu), Nyingchi, Lhasa, Shigatse, Tây Ninh (Xining) kéo dài 11 ngày sẽ lần lượt được gửi đến bạn đọc theo ký sự hình ảnh sau:

- Ngày 1: thăm lại Thành Đô (Tứ Xuyên), ghé Vọng Giang Lầu (Wangjianglou), uống trà ở miếu Văn Thù (Wenshu temple), tối đi xem trình diễn văn hoá Tứ Xuyên
- Ngày 2 và 3: bay Thành Đô – Nyingchi, khám phá mảnh đất ‘thiên đường xanh’ cực Đông của Tây Tạng.
- Ngày 4: rời Nyingchi đi xe buýt vào Lhasa, thủ phủ vùng U của Tây Tạng,
- Ngày 5: chu du trong Lhasa, dạo phố Barkhor, thăm Đại Chiêu Tự (Jokhang Temple) và cung điện Potala
- Ngày 6: rời Lhasa đi Shigatse – thủ phủ vùng Tsang, cũng là thành phố lớn thứ hai của Tây Tạng; ngắm nhìn hồ Yamdrok (Yamdrok-tso) từ trên cao; thăm tu viện Tashiljunpo
- Ngày 7: trở về Lhasa, thăm tu viện Sera – 1 trong 4 tu viện nổi tiếng nhất Tây Tạng; ban đêm ngắm Potala huyền ảo lúc lên đèn
- Ngày 8: đi hồ Nam-tso, hồ nước mặn lớn thứ nhì Trung Quốc, cũng là 1 trong 3 hồ lớn linh thiêng nhất của người Tạng (Yamdrok-tso, Nam-tso, Manasarovar)
- Ngày 9: rời Lhasa theo tuyến đường sắt độc đáo nhất thế giới Thanh-Tạng để đi Tây Ninh (Xining) thuộc tỉnh Thanh Hải (Qinghai)
- Ngày 10: đến Tây Ninh, thăm hồ Thanh Hải (Qinghai Lake) – hồ nước mặn lớn nhất trong đất liền của Trung Quốc
- Ngày 11: sáng đi thăm tu viện Ta’er (Ta’er Monastery) – tu viện nổi tiếng nhất Thanh Hải, tối bay về Thành Đô, kết thúc chuyến “Bắc tiến” thứ hai (Lần 1) ^^

… Lời ngỏ sơ sài của tôi đã hết, câu chuyện bắt đầu từ buổi bình minh ngày mới giữa tháng 6 …

Ngày 7: về lại Thành Đô, kết thúc hành trình

Sáng ngày thứ 7 gió lạnh trời trong, sau khi thức dậy và ăn sáng, người viết theo đoàn du lịch Trung Quốc lên xe rời Cửu Trại, lúc này mới có dịp ngắm con đường từ Cửu Trại Câu ra sân bay Cửu Trại Hoàng Long (Jiuzhai Huanglong Airport). Vùng phụ cận Cửu Trại cũng gọn gàng và sạch sẽ y hệt bên trong thung lũng vậy, trên đường đi nhìn thấy rất nhiều các khu nhà nghỉ đang được xây dựng, Trung Quốc đúng là đã bỏ rất nhiều tiền vào việc quy hoạch và cải tạo nơi đây, ý chừng chắc định mở rộng Cửu Trại Câu trong tương lai Xe dừng tổng cộng 3 lần, hóa ra là để đưa khách vào các khu buôn bán, đúng là phong cách của tour Lần dừng thứ nhất là chỗ bán đủ các loại đồ trang sức bằng ngọc, đá, hổ phách … giá từ vài trăm RMB đến vài trăm nghìn RMB, đẹp và đa dạng thì đúng, nhưng mà đắt kinh người Lần dừng thứ hai là nơi bán dược thảo vốn được trồng trực tiếp trong vùng núi Cửu Trại, vị loại phong phú; khách du lịch Trung Quốc xem ra đã có kinh nghiệm nên mua khá nhiều. Lần dừng cuối là để du khách mua đặc sản thịt bò cao nguyên, chỗ này có vẻ giá rẻ nên ai cũng mua làm quà ^^

Đến trưa thì xe buýt đến nơi, sân bay Cửu Trại Hoàng Long nằm giữa lòng núi biệt lập, phong quang vắng vẻ quạnh quẽ chẳng kém gì lúc nửa đêm:

Chuyến bay của China Southern Airlines khởi hành sớm, chưa kịp ngồi nóng ghế đã hạ cánh xuống Thành Đô. Từ sân bay về, người viết đi taxi đến thăm Vũ Hầu Tự (Wuhou Temple). Đền Gia Cát Vũ Hầu (Zhuge Liang) nằm ở rìa ngoài trung tâm thành phố, khoảng 30 phút chạy xe từ sân bay. Nơi đây thờ Khổng Minh, vị quân sư lỗi lạc của nhà Thục thời Tam Quốc. Đền được xây vào năm 223 sau Công nguyên, là một trong những đền thờ lâu đời nhất của Thành Đô, giá vé vào cửa: 50 RMB/người

Cấu trúc đền chia làm 3 gian: gian ngoài thờ Thục chúa Lưu Bị, gian giữa thờ Khổng Minh, và gian cuối thờ 3 anh em Lưu – Quan – Trương, phía sau đền là khu hậu viên bán đồ lưu niệm và cửa sau thông ra phố cổ Jin Li. Ngoài ra bên trong đền còn có thờ các vị văn quan và võ quan có công trong lịch sử dựng nước thời Thục Hán. Vì đến đúng vào thời điểm Vũ Hầu Tự đang sửa chữa nên người viết chỉ kịp rảo bước thăm quan chứ không nấn ná được nhiều …

Đỗ Phủ (Du Fu) xưa đến Thành Đô ghé thăm đền có thơ rằng:
Từ miếu Vũ Hầu nay thấy đâu?
Cẩm Quan ngoài luỹ bách xanh mầu.
Trên thềm cỏ biếc lên xuân sắc,
Sau bụi oanh vàng hót mấy câu.
Ba lượt hỏi tìm mưu nghiệp lớn,
Hai triều khuông tá nhọc lo âu.
Xuất sư chưa thoả người đi vội,
Nên nỗi anh hùng ướt lệ sầu.

Có thể xem đó là bài thơ ngắn tổng kết quãng đời tận tuỵ oanh liệt của Khổng Minh vậy

Nối liền với Vũ Hầu Tự là phố cổ Jin Li, một trong những con phố nổi tiếng nhất của Thành Đô, thu hút du khách bởi không khí tấp nập cũng như các món ẩm thực phong vị Tứ Xuyên và các gian hàng đồ lưu niệm đầy màu sắc bắt mắt. Vài hình ảnh du ký phố phường:

Món mì Tứ Xuyên (Dan Dan Mian hay Tan Tan Noodle) nổi tiếng, cay chảy nước mắt nước mũi

Thổi kẹo dẻo để tạo hình 12 con giáp:

“Nem công chả phượng” cũng bằng kẹo luôn

Mặt nạ Tứ Xuyên, rất thịnh hành trong những buổi diễn tuồng đổi mặt (face changing show) của vùng Tứ Xuyên. Các mặt nạ này màu sắc đẹp, nhìn dữ dằn ấn tượng

Các gian hàng đồ chơi “dân gian”, đủ cả hồ lô, trống mõ, súng gươm (tất nhiên bằng gỗ); mấy món này chợ Tết nước ta ngày xưa thì nhiều chứ bây giờ có khi lại hiếm

Jin Li còn bày bán quà đặc trưng của Vũ Hầu Tự: bộ tượng Ngũ Hổ Tướng Quan – Trương – Triệu – Mã – Hoàng, ngoài ra còn có các bộ sách cổ, tranh cắt dán, mặt nã cỡ nhỏ và cỡ trung về các nhân vật thời Tam Quốc, đẹp và rẻ hơn nhiều so với các chỗ khác.

Cà phê phố cổ, mới cũ giao thoa ^^

Ra khỏi Jin Li trời đã về chiều, người viết về hostel cất đồ rồi hối hả đi ăn tối, món ăn sẽ là lẩu Tứ Xuyên (Sichuan Hot Pot), tuy đã ăn nhiều ở Việt Nam nhưng đây là lần đầu tiên ăn món này ở quê hương của nó, quả đúng là về quê ăn trái, lên phố ngắm người; món lẩu Tứ Xuyên gốc không chỉ ngon mắt mà còn rất ngon miệng, mùi vị không chê vào đâu được

Lẩu Tứ Xuyên có nhiều độ cay, từ không cay đến ít cay rồi cực kỳ cay người Tứ Xuyên rất tự hào về món Hot Pot của họ, khi ăn đều gọi loại cay nhất, còn người viết chỉ dám thử loại ít cay mà mới đụng đũa đã rơi nước mắt, ăn một lúc thì mặt đỏ như Quan Công; may là khi ăn có nước trà và món chè chữa cháy :mgreen: Bạn đọc có dịp dạo qua Tứ Xuyên tin rằng không thể bỏ qua món này:

Đây mới là loại ít cay mà thôi …

Nhâm nhi xuýt xoa tấm tắc một lúc đã qua 9h tối, người viết tranh thủ dạo qua phố phường Thành Đô ban đêm. Cũng giống Singapore, Thành Đô sáng đèn ngày đêm trên các tuyến phố chính, đồ ăn đêm cũng khá đa dạng còn giá cả thì phụ thuộc vào mức độ thông thạo tiếng Trung của khách:

Quảng trường trung tâm thành phố, nơi có tượng Mao Trạch Đông trước cửa Bảo tàng Khoa học Công nghệ Tứ Xuyên (Sichuan Science and Technology Museum):

Mỏi chân lòng vòng, cuối cùng người viết cũng về đến hostel, vừa là lúc phải sắp xếp đồ đạc để sáng hôm sau rời Tứ Xuyên … Tổng kết lại chuyến đi “Bắc tiến” lần thứ nhất đã thành công tốt đẹp, kịp ghé thăm những điểm nhấn quan trọng trong hành trình Tây Nam: Lệ Giang (Lijiang) ở Vân Nam, Thành Đô (Chengdu) và Cửu Trại Câu (Jiuzhaigou) ở Tứ Xuyên; tuy chưa thể nói là thông thạo thổ nhưỡng hay văn hóa với con người những vùng đất đã đi qua, nhưng chắc chắn là ấn tượng về nơi nào cũng sâu đậm đủ để viết đôi dòng đáo ký, chắc là bạn đọc sẽ nguyên lượng cho những chỗ còn khiếm quyết Quà lưu niệm thì không nhiều nhặn gì, nhưng đều là những món đặc trưng từng vùng, phải đến tận nơi tìm tận chốn mới có ^^

Ngày xưa luôn được dặn rằng du lịch đâu cũng hay nhưng Trung Hoa là kỳ thú và bí ẩn bậc nhất, chỉ mới kịp đi qua phía Tây Nam đại lục đã cảm thấy rất cuốn hút xốn xang rồi. Bản thân người viết dù đã đi về hơn 2 tuần nhưng vẫn luôn hình dung ra mồn một trước mắt nét cẩm tú của Đông Thành Lệ Giang trong lòng Vân Nam, vẻ diễm lệ pha màu thủy mặc của Hắc Long Đàm, dấu vết lịch sử nhuộm thắm kiến trúc Mộc Vương Phủ – Vạn Cổ Lầu, cái hùng tráng bất kham của núi tuyết Ngọc Long, tiếng trống trận và biển người màu sắc của tam tộc Nạp – Bạch – Tạng tự hào trình diễn vũ điệu cha ông, rồi những chuyến xe ngắn dài xuôi ngược nối liền từng vùng đất, thành phố trong sương Thành Đô trù phú về cuộc sống hay đậm đà về ẩm thực, cái chậm chạp ì ạch đáng yêu của gấu trúc Tứ Xuyên, và một thiên đường tìm thấy trong vẻ đẹp tổng hòa Cửu Trại Câu giữa những ngày đông giá d(^o^)b

Hành trình Trung Hoa Du Ký lần đầu khám phá Trung Quốc đến đây là kết thúc, cảm tạ bạn đọc đã theo dõi và động viên, người viết rất sẵn sàng chia sẻ chút kinh nghiệm ít ỏi thu thập được qua chuyến đi với ai có nhã hứng