Ở Tây Tạng mùa này trời trong và cao xanh lắm …

Tôi sẽ kể chuyện này các bạn nghe, vì đến khi tôi qua 30 tuổi, tôi sợ mình hao mòn nhiệt huyết để lần theo con đường xưa mây trắng. Tôi sẽ kể chuyện này cho các bạn nghe, vì tôi sợ mai sau thời gian bôi xoá, gánh áo cơm ghì sát đất khiến tâm hồn không còn thảnh thơi đón nhận những luồng gió lành đất Phật.

Ở Tây Tạng, tháng Sáu có nắng vàng rực rỡ. Chuyện thế này … Một câu chuyện nhỏ về Tây Tạng trong tôi. Tôi không chắc Tây Tạng ngày ấy-bây giờ-mai sau có giống Tây Tạng mà tôi sắp kể không? Còn Tây Tạng như tôi biết (và tôi tin mình biết rõ): đó là mảnh đất linh thiêng hoang sơ nghìn tuổi, cũng là chốn trần ai đầy đủ thói đời. Thoảng nhớ câu thơ Bảo Sinh: Ngẫm ra trong cõi người ta – Có là Thái tử mới là Như Lai …

(Phỏng theo văn phong truyện Mưa Nhã Nam của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp)

Năm tháng và những ngọn gió đi về thấm thoát đã hơn 1300 năm trên mảnh đất này. Giữa vùng bình nguyên cao hơn 5,000m so với mực nước biển, xa trong dãy Hy Mã Lạp Sơn, ẩn mình trong các thung lũng, cánh đồng, rừng cây và các hồ nước lớn, có 1 nền văn hoá huyền bí nhuốm màu sắc Phật giáo, 1 mặt trời Tây Tạng vương vấn bụi trần, 1 xã hội phức tạp thu nhỏ mà người đời còn phải tốn nhiều công khảo cứu. Người viết đã ôm ấp giấc mơ một ngày được đặt chân đến nơi này, được tận mắt nhìn và học hỏi những điều mới chỉ thấy qua sách báo tranh ảnh; giấc mơ đó thành sự thật mùa hè năm 2010 ^^

(Khung cảnh nóc nhà thế giới nhìn từ trên cao)

Hành trình về phía Tây theo chiều kim đồng hồ đi qua Thành Đô (Chengdu), Nyingchi, Lhasa, Shigatse, Tây Ninh (Xining) kéo dài 11 ngày sẽ lần lượt được gửi đến bạn đọc theo ký sự hình ảnh sau:

- Ngày 1: thăm lại Thành Đô (Tứ Xuyên), ghé Vọng Giang Lầu (Wangjianglou), uống trà ở miếu Văn Thù (Wenshu temple), tối đi xem trình diễn văn hoá Tứ Xuyên
- Ngày 2 và 3: bay Thành Đô – Nyingchi, khám phá mảnh đất ‘thiên đường xanh’ cực Đông của Tây Tạng.
- Ngày 4: rời Nyingchi đi xe buýt vào Lhasa, thủ phủ vùng U của Tây Tạng,
- Ngày 5: chu du trong Lhasa, dạo phố Barkhor, thăm Đại Chiêu Tự (Jokhang Temple) và cung điện Potala
- Ngày 6: rời Lhasa đi Shigatse – thủ phủ vùng Tsang, cũng là thành phố lớn thứ hai của Tây Tạng; ngắm nhìn hồ Yamdrok (Yamdrok-tso) từ trên cao; thăm tu viện Tashiljunpo
- Ngày 7: trở về Lhasa, thăm tu viện Sera – 1 trong 4 tu viện nổi tiếng nhất Tây Tạng; ban đêm ngắm Potala huyền ảo lúc lên đèn
- Ngày 8: đi hồ Nam-tso, hồ nước mặn lớn thứ nhì Trung Quốc, cũng là 1 trong 3 hồ lớn linh thiêng nhất của người Tạng (Yamdrok-tso, Nam-tso, Manasarovar)
- Ngày 9: rời Lhasa theo tuyến đường sắt độc đáo nhất thế giới Thanh-Tạng để đi Tây Ninh (Xining) thuộc tỉnh Thanh Hải (Qinghai)
- Ngày 10: đến Tây Ninh, thăm hồ Thanh Hải (Qinghai Lake) – hồ nước mặn lớn nhất trong đất liền của Trung Quốc
- Ngày 11: sáng đi thăm tu viện Ta’er (Ta’er Monastery) – tu viện nổi tiếng nhất Thanh Hải, tối bay về Thành Đô, kết thúc chuyến “Bắc tiến” thứ hai (Lần 1) ^^

… Lời ngỏ sơ sài của tôi đã hết, câu chuyện bắt đầu từ buổi bình minh ngày mới giữa tháng 6 …

Trong suốt cuộc đời, chúng ta hiếm khi có được những giây phút cô liêu, tịch mịch. Ngay cả những khi sống một mình, cuộc đời chúng ta cũng tràn ngập với quá nhiều nguồn tác động, quá nhiều kiến thức, quá nhiều kỷ niệm của những kinh nghiệm chúng ta đã trải qua, quá nhiều lo âu, đau khổ và mâu thuẫn khiến cho tâm trí chúng ta ngày càng trì trệ, ngày càng chai lì, hoạt động một cách tẻ nhạt, chán chường.

Có bao giờ chúng ta được sống đơn độc thanh thoát chăng? Hay chúng ta luôn luôn mang theo bên mình cả cái đống bùi nhùi của quá khứ? (TVHS)

Trước đây luôn nghĩ bình tâm là phải như thế này …

… nhưng sau khi đọc truyện ngắn Tâm tĩnh lặng trên Thư viện hoa sen thấy khái niệm tâm tịnh khác nhiều so với tưởng tượng

Phim Trung Quốc từ lâu vốn đã nổi danh với cảnh đẹp hút hồn, người xem Việt Nam chắc hẳn đã quen thuộc với khung cảnh tráng lệ của cung đình qua phim dã sử hay những cảnh vật hoang sơ trong phim cổ trang. Bài viết này tham khảo từ báo Thanh Niên Bắc Kinh, cùng bài của vôdanhlãotăng và các tài liệu tổng hợp khác để tự chọn ra một số cảnh đẹp Trung Hoa được họa lại rất thành công qua những bộ phim nổi tiếng. (Thứ tự các phim kèm theo danh thắng là ngẫu nhiên).

1. Đèn lồng đỏ treo cao

“Đèn lồng đỏ treo cao” (Raise the Red Lantern) ra mắt năm 1991 không chỉ xôn xao nền điện ảnh Trung Hoa mà còn mang lại cho đạo diễn Trương Nghệ Mưu và Củng Lợi những thành công lớn đầu tiên khi tiếp cận thị trường phim ảnh thế giới. Bộ phim chuyển thể từ tác phẩm văn học của Tô Đồng, Đại viện Kiều gia tại Kỳ Huyện Sơn Tây được chọn làm địa điểm quay phim. Trang viện là một trong những kiến trúc dân cư có quy mô lớn và hoàn chỉnh nhất mà Trung Quốc còn bảo tồn được, cũng gọi là “Tại Trung Đường”. Diện tích 3.724m2, tổng cộng có 6 đại viện, 313 gian phòng, bốn bề là tường gạch xanh cao mười mấy mét, bốn góc có vọng lâu cao vút; giữa đại viện có một đường hẻm nối cổng lớn với từ đường. Hai bên hẻm mỗi bên có 3 tòa nhà lớn, mỗi tòa nhà này lại có 2-3 tòa nhà nhỏ; bên trong viện suốt ngày treo đèn lồng, rường cột trong ngoài điêu khắc tinh tế. Có thể nói vẻ u tịch, cổ kính, trang nghiêm của trang viện này đã góp phần làm nên danh tiếng cho bộ phim “Đèn lồng đỏ treo cao”. Luôn tiện khuyến cáo bạn đọc xem thử clip “Người về từ giấc chiêm bao” của Bảo Hân và Loan Châu (Paris By Night 79) lấy cảm hứng từ bộ phim này

2. Ngọa Hổ Tàng Long

“Ngọa Hổ Tàng Long” (Crouching Tiger Hidden Dragon) (2000) tuy không tạo nên ấn tượng sâu đậm cho khán giả Việt Nam như nó làm với khán giả Tây phương; nhưng phải thừa nhận bộ phim là sự thành công của bộ tứ Châu Nhuận Phát (vai Lý Mộ Bạch), Dương Tử Quỳnh (vai Du Tú Liên) , Chương Tử Di (vai Ngọc Kiều Long), và Hà Nhuận Đông (vai La Tiểu Hổ); đồng thời đạo diễn Lý An cũng rất xứng đáng với 4 giải Oscar đạt được năm 2001.

Trong phim có đoạn giao chiến giữa Mộ Bạch và Ngọc Kiều Long giữa rừng trúc xanh rờn tạo cảm hứng phiêu diêu cho người xem. Cảnh này được quay tại biển trúc Thục Nam, phía nam tỉnh Tứ Xuyên. Ở đây sinh trưởng hơn 50 loại trúc khác nhau, có loại thướt tha e lệ, có loại mảnh mai quân tử, lại có loại hiên ngang tuấn tú; làm thành 1 quần thể trúc tự nhiên rất sinh động có một không hai.

3. Anh hùng

“Anh hùng” (Hero) ra mắt năm 2002 với sự góp mặt của những ngôi sao phim truyền hình Trung Quốc như Lương Triều Vĩ, Trương Mạn Ngọc, Chương Tử Di, Lý Liên Kiệt …; bên cạnh câu chuyện về bản sắc anh hùng và lẽ sống, người xem ắt hẳn phải tấm tắc thích thú bởi bố cục và cảnh quay độc đáo trong phim. Ba câu chuyện kể với ba sắc thái, trong ba tông màu trắng, đỏ, xanh; và hấp dẫn hơn cả là những màn giao đấu bên thác nước, trên mặt hồ tĩnh lặng, hay dưới muôn vạn lá vàng rơi.

Những cảnh quay diễm lệ đó được Trương Nghệ Mưu cùng đoàn làm phim của ông thực hiện tại Cửu Trại Câu – một vùng núi non hùng vĩ ở độ cao 4.000 mét so với mặt nước biển có cảnh quan thiên nhiên được xếp vào loại độc nhất vô nhị ở Trung Quốc. Từ xa xưa, Cửu Trại Câu đã được biết đến với biệt danh “thiên đường nơi hạ giới” với sự tổng hòa của những ngọn núi tuyết phủ trắng xóa, những cánh rừng thông trùng điệp, hàng trăm ghềnh thác nhiều tầng, hồ nước đầy màu sắc, cùng với nến văn hóa Tây Tạng riêng biệt. Đồng thời đây cũng là khu bảo tồn động vật hoang dã cấp quốc gia của Trung Quốc.

Thêm một điều thú vị nữa, cảnh của Cửu Trại Câu đã từng đến với khán giả cách đây hơn 1 thập kỷ trong bộ phim kinh điển “Tây Du Ký”

4. Thiên Địa anh hùng và Thất kiếm

Người viết bài này rất thích bộ phim “Thiên địa anh hùng” (Warriors of Heaven and Earth) (2003) bởi bộ phim có sự tham gia diễn xuất của Triệu Vy Nói riêng về quá trình làm phim, “Thiên địa anh hùng” được quay tại Tân Cương, đây cũng là nơi mà đạo diễn Từ Khắc quay các cảnh cho phim “Thất kiếm” (Seven Swords) của ông trong năm 2005.

Tân Cương nổi tiếng là vùng đất rộng lớn, núi non hùng vĩ, sản vật phong phú, cũng là nơi tập trung sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số của Trung Quốc. Chính điều đó kết hợp với phong cảnh tự nhiên đã tạo cho mảnh đất phía Tây Trung Quốc một sức hút kỳ lạ.

Ở Tân Cương còn có thành cổ Lâu Lan Cao Xương đã từng là thành đô trù phú trên con đường tơ lụa xưa kia. Những điểm độc đáo của văn hóa tín ngưỡng và tôn giáo Tây Vực cùng với sự ưu đãi thiên nhiên làm tăng thêm màu sắc huyền bí cho nơi này.

5. Thiên hạ vô tặc

“Thiên hạ vô tặc” (A World without Thieves) quay năm 2004, có thể nhận xét khái quát là 1 phim tuyệt vời của đạo diễn Phùng Tiểu Cương với sự diễn xuất tài tình của Lưu Đức Hoa và Lưu Nhược Anh trong vai đôi tình nhân sống bằng nghề móc túi. Phần lớn bối cảnh trong phim được quay tại huyện Hạ Hà, tỉnh Cam Túc, tây bắc Trung Quốc.

Vùng đất này được người Trung Quốc mệnh danh là “Tiểu Tây Tạng” hay “Vatican của Trung Quốc”. Vẻ đẹp thảo nguyên trù phú, cộng với nền văn hóa dân gian lâu đời mang màu sắc Phật giáo làm cho Hạ Hà hấp dẫn hơn với khách du lịch đến từ bốn phương.

Huyện Hà Hạ còn tiếp giáp với thành phố Lan Châu (hay Kim Thành), xưa kia là 1 điểm dừng chân quan trọng trên con đường tơ lụa huyền thoại nối liền Trung Hoa rộng lớn với vùng Tây Á.

6. Thập diện mai phục

Tình yêu éo le, thù hận, và chiến tranh giữa bộ ba nhân vật do Chương Tử Di, Lưu Đức Hoa, và Takeshi thủ vai trong “Thập diện mai phục” (House of Flying Daggers) chắc chắn sẽ kém phần thú vị nếu như không được quay tại lâm viên Quốc gia Khắc Tố Ốc tráng lệ.

Lâm viên này nằm ở phía đông của núi Ca Nhĩ Ba Thiên thuộc Ukraine, là 1 vùng đất phì nhiêu giàu có. Trong lâm viên này có vô số các loại cây cổ thụ, rừng bạch dương, rừng tùng bách… với lớp mặt đất phủ đầy những lá mục, rêu mọc xanh rì đầy sức sống. Xem phim thấy những cảnh rượt đuổi trong rừng trúc hay đối kháng trên thảo nguyên từ lúc xuân hạ cho đến khi thu sang lá rụng rồi đông về tuyết rơi phủ kín quả là thấy cảm phục nhãn quan và cái tài chọn cảnh phối màu của đạo diễn họ Trương

7. Khả Khả Tây Lý

Tựa phim “Khả Khả Tây Lý” (Mountain Patrol – Kekexili) có lẽ còn xa lạ với nhiều khán giả Việt Nam. Bộ phim này của đạo diễn Lục Xuyên quay năm 2004 kể về cuộc chiến có thật giữa những tay súng dân phòng và những kẻ săn trộm ngay trên dãy núi Khả Khả Tây Lý.

Núi này nằm ở phía tây bắc cao nguyên Tây Tạng, dài hơn 300km, rộng 20-30km, độ cao so với mực nước biển là 5.000-6.000m. Nơi này có lượng mưa hàng năm thấp, khí hậu cao hàn hoang mạc. Xem phim chỉ thấy những cảnh gió rét bão tuyết, rồi hoang mạc, núi non hiểm trở trùng điệp, tạo cảm giác nhỏ bé của con người trước thiên nhiên hùng vĩ bao la vùng Tây Tạng. Nói riêng về bộ phim, “Kekexili” thực sự gây xúc động với phong cách kể chuyện rất riêng về cuộc sống thầm lặng của những dân phòng tình nguyện trong cuộc chiến đơn độc, không chỉ chống lại bọn săn trộm mà còn phải đương đầu với cái khắc nghiệt của thiên nhiên.

Những chi tiết về tập tục và cuộc sống người dân Tây Tạng tuy xuất hiện ngắn nhưng tạo nên ấn tượng sâu đậm. Có lẽ lâu rồi Trung Quốc mới có 1 bộ phim chân thực và cảm khái đến vậy!

8. Hoàng Kim Giáp

Thực ra không phải là đến khi “Hoàng Kim Giáp” (Curse of the Golden Flowers) ra mắt cuối năm 2006 thì người ta mới biết đến tầm vóc nguy nga tráng lệ và bề dày lịch sử của Tử Cấm Thành (Zi jin cheng) – Bắc Kinh, Trung Quốc. Người viết bài cố ý chọn “Hoàng Kim Giáp” trong vô vàn các phim sử dụng cảnh quay trong Tử Cấm Thành chỉ để tiện liên hệ hơn

Nói về cấu trúc Tử Cấm Thành, người Trung Quốc có thể tự hào về quần thể cung điện phức hợp lớn nhất thế giới này. Với hơn 800 công trình, 9000 phòng, được xây cất và nâng cấp trong suốt hơn 500 năm; Tử Cấm Thành đã là trung tâm chính trị của Trung Hoa trong 24 đời vua nhà Minh-Thanh. Cố cung xưa kia ngày nay đã trở thành 1 bảo tàng viện phong phú bậc nhất của nhân loại, được Unesco công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1987. Đi từ Ngọ Môn vào Thái Hòa Điện, băng qua Trung Hòa Điện, vượt Bão Hòa Điện, đến Thiên Tinh Cung, rồi Hiệu Thái Điện, và cuối cùng là Khôn Ninh Cung; ít có ai không trầm trồ kinh ngạc vì sự rộng lớn bao la của quần thể lộ thiên, thán phục sự tỉ mỉ trau chuốt đến từng viên ngói hàng gạch, nét uy nghi của đền đài vọng gác, và vẻ đẹp xa hoa bên trong cung điện, chưa kể đến tính khoa học tuân thủ cực kỳ chặt chẽ các nghiêm luật về xây dựng và phong thủy của người Trung Hoa. Tọa lạc phía Nam quảng trường Thiên An Môn, toàn bộ Tử Cấm Thành thực sự toát lên một vẻ uy nghiêm kính cẩn bao trùm.

Xin trích lời của Pierre Loti:

Không một kinh thành nào trong số các kinh thành châu Âu của chúng ta được nghĩ ra và thiết kế với sự phô bày rực rỡ luôn áp đảo như thế, nhất là sự phô bày nhằm truyền đạt một ấn tượng oai nghiêm, đường bệ của hoàng đế”

9. Chuyện tình trên sông Hoàng Hà

Người viết bài đã từng thích thú khi được xem “Chuyện tình trên sông Hoàng Hà” (Love story by the Yellow River) nhiều năm về trước, muốn dành vài lời về bộ phim và các diễn viên trong phim. Bộ phim ra đời năm 1999 dưới bàn tay nhào luyện của đạo diễn Phùng Tiểu Ninh, ghi dấu mốc trong sự nghiệp điện ảnh của nữ diễn viên Ninh Tịnh (Ning Jing). Trước đó, khi đóng phim “Hồng Hà Cốc” (cũng của đạo diễn Phùng Tiểu Ninh), cô đã gặp và yêu người cộng sự Mỹ Paul Kersey, người sau này là chồng cô. Hai vợ chồng Ninh Tịnh sau được mời vào 2 vai chính trong “Chuyện tình sông Hoàng Hà” – kể về cuộc tình của 1 người lính đồng minh với cô du kích Trung Quốc trong cuộc chiến chống Nhật. Câu chuyện phảng phất bóng dáng của mối tình Niệm Đệ với Bác-bít trong “Báu vật của đời” (Mạc Ngôn) hay mối tình chàng trinh sát Nhật với cô gái Trung Hoa trong “Thiếu nữ đánh cờ vây” (Sơn Táp); nhưng kết cục của Hoàng Hà có phần trọn vẹn hơn.

Bộ phim “Chuyện tình trên sông Hoàng Hà” được quay tại thác nước Hồ Khẩu (Hukou waterfall) nằm trong lòng sông Hoàng Hà. Nhắc đến sông này chắc ai cũng biết nó là con sông lớn thứ hai của Trung Quốc sau sông Trường Giang với chiều dài trên 5000km, bắt nguồn từ dãy Côn Luân, chảy xuôi mãi về nam, đi qua Tế Nam (thủ phủ tỉnh Sơn Đông) rồi đổ ra biển Bột Hải. Thác Hồ Khẩu cũng được coi là thác nước lớn thứ hai của Trung Quốc. Ở đây thiên nhiên hùng vĩ, sóng nước ngày đêm gầm thét, khung cảnh cực kỳ hoành tráng; trong màn sương mù, cả một biển nước ầm ầm đổ xuống từ trên không trung làm người ta liên tưởng đến đôi câu thơ vọng Lư Sơn của Lý Bạch năm xưa: “Nước bay thẳng xuống ba ngàn thước – Tưởng giải ngân hà tuột khỏi mây”

10. … Và những ngọn núi lớn

Riêng mục cuối này có lẽ không biết dành bao nhiêu thời gian để kể cho hết được bởi các phim dã sử hay cổ trang, kiếm hiệp của Trung Quốc nói riêng và của các nước châu Á nói chung đã đề cập rất nhiều rồi. Giới hạn về thời gian và khả năng, người viết bài chỉ xin tóm lược vài nét về những cảnh quan núi đồi của Trung Quốc.

Nói về mặt này, người ta hay nhắc đến Ngũ Nhạc và Tứ đại Danh Sơn:

• Ngũ Nhạc gồm có: Hằng sơn (tỉnh Sơn Tây), Hành sơn (tỉnh Hồ Nam), Thái sơn (tỉnh Sơn Đông), Hoa sơn (tỉnh Thiểm Tây), Tung sơn (tỉnh Hà Nam) – tương ứng với Bắc, Nam, Đông, Tây, và Trung Nhạc. Nếu ai đọc “Phong Thần Diễn Nghĩa” của Hứa Trọng Lâm chắc biết 5 hòn núi lớn này được giao cho 5 anh em Hoàng Phi Hổ trấn giữ
• Tứ đại danh sơn thì mang màu sắc Phật giáo hơn, được chia làm Ngũ Đài sơn (tỉnh Sơn Tây) – gắn liền với Văn Thù Bồ Tát, Nga Mi sơn (tỉnh Tứ Xuyên) – gắn liền với Phổ Hiền Bồ Tát, Cửu Hoa sơn (tỉnh An Huy) – gắn liền với Địa Tạng Bồ Tát, Phổ Đà sơn (tỉnh Triết Giang) – gắn liền với Quan Thế Âm Bồ Tát.

Mỗi ngọn núi lại có những truyền thuyết, câu chuyện và sự tích về xuất xứ cũng như thăng trầm lịch sử của riêng nó. Ví như Tung Sơn là nơi khai tông lập phái của Thiếu Lâm Tự – khởi nguồn của võ học Trung Hoa; hay Nga Mi sơn là nơi dương danh của phái võ Nga Mi kết hợp giữa Phật giáo và Đạo giáo…