Như đã có dịp giới thiệu với bạn đọc, khám phá Trung Quốc có thể theo rất nhiều lộ trình. Người viết vừa thực hiện xong lộ trình 1 như đã định (du lịch phía Tây Nam Trung Quốc, vùng Tứ Xuyên – Vân Nam), muốn chia sẻ đôi điều mắt thấy tai nghe trên đường thiên lý mà trước hết là khâu chuẩn bị

Trung Quốc là đất nước của bốn mùa du lịch, Xuân Hạ Thu Đông chỉ thay áo cho cảnh vật và con người của mảnh đất ngót nghét 5000 năm tuổi này, cảnh sắc mỗi mùa mỗi tiết nói không ngoa đều là những bức tranh đẹp say đắm lòng người. Bài viết này là dành cho Trung Quốc tiết Đông tháng Chạp mùa lạnh năm 2009, khi nhiệt độ trung bình ở phía Bắc Trung Quốc đã xuống dưới độ 0 và tiết trời phương Nam đã là lúc quá Thu lập Đông.

1. Mua vé máy bay:

Kinh nghiệm đi máy bay chắc ai cũng giống nhau: đặt vé càng sớm càng tốt đặt trước nửa năm thì có vẻ quá sớm, còn đặt trước nửa tháng thì xem ra quá muộn. Người viết đặt vé máy bay từ Kuala Lumpur (KL), Malaysia – Chengdu (Thành Đô), China trước khoảng 2 tháng, thông qua AirAsia.

Việc đặt vé tuỳ thuộc nhiều vào địa điểm khởi hành và lộ trình chuyến đi, dưới đây là một vài thông tin sơ lược để bạn đọc tham khảo:

- Từ Việt Nam: kinh tế nhất là bay Hà Nội – Côn Minh (Kunming), Hà Nội – Quảng Châu (Guangzhou), Hà Nội – Bắc Kinh (Beijing) thông qua đường bay của Vietnam Airlines. Đánh giá chung: vé nhiều và đắt, đường bay không thuận tiện; lợi thế là có 20kg hành lý gửi, thích hợp với du lịch mùa đông và đi cả gia đình.

- Từ Singapore: kinh tế nhất là bay Tiger Airways từ Singapore đi Quảng Châu (Guangzhou) hoặc Thâm Quyến (Shenzhen). Hai địa điểm này thích hợp với lộ trình du lịch phía Đông và phía Bắc Trung Quốc hơn vì từ 2 thành phố này có thể bay hoặc đi tàu đến các địa điểm lớn khác như Hàng Châu, Bắc Kinh, Thượng Hải. Đánh giá chung: vé đắt và không thuận tiện để du lịch Tây Nam Trung Quốc.

- Từ Malaysia: bên cạnh đường bay quen thuộc từ Kuala Lumpur đi Quế Lâm (Guilin), Quảng Châu (Guangzhou) và Thâm Quyến (Shenzhen), trong năm 2009 AirAsia khởi động đường bay mới nối liền Malaysia đi Thành Đô (Chengdu) thuộc tỉnh Tứ Xuyên. Đây có thể xem là đường bay vàng ở thời điểm hiện tại vì Thành Đô, Tứ Xuyên không chỉ là địa điểm du lịch lý tưởng mà còn là mối giao thông quan trọng đi Tây Tạng ở phía Tây, Vân Nam ở phía Nam, Tây An ở phía Bắc. Đánh giá chung: vé nhiều và giá hợp lý, lộ trình lý tưởng ^^

2. Đặt phòng khách sạn/nhà nghỉ:

Lựa chọn số 1 hiện nay (không chỉ cho du lịch Trung Quốc) mà gần như cả thế giới khi đi du lịch bụi là đặt phòng từ HostelWorld. Trang web này có lựa chọn đầy đủ theo từng thành phố của mỗi quốc gia, giá cả có thể chấp nhận được, và đặc biệt tiện lợi. Việc đặt phòng sẽ làm trực tuyến, người dùng sẽ thanh toán trước 10% tiền phòng bằng thẻ tín dụng, và trả nốt 90% còn lại (bằng tiền mặt hoặc thẻ) sau khi đã đến nơi và nhận phòng. Sau khi đặt cọc, HostelWorld sẽ gửi thông tin cụ thể về khách sạn/nhà nghỉ để người dùng có thể liên lạc email/điện thoại nếu cần. Đánh giá chung: tiện lợi, nhanh chóng, danh sách nhà nghỉ được liệt kê đầy đủ với ngày/loại phòng/giá, việc đặt phòng hoàn tất trong vòng 10 phút

- Chú ý 1: tiền đặt phòng 10% sẽ không được hoàn trả nếu khách không đến nhận phòng

- Chú ý 2: phí giao dịch mỗi lần đặt là US $2.00 và không hoàn lại

- Chú ý 3: nếu mua vé máy bay của TigerAirway hoặc AirAsia, có thể làm thủ tục đặt phòng thông qua trang liên kết giữa 2 hãng máy bay này với HostelWorld tại: TigerAirway Accommodation và AirAsia GoHoliday.

3. Xin Visa du lịch:

Đây có lẽ là bước quan trọng nhất trước khi đi du lịch Trung Quốc Trung Quốc không chấp nhận xin visa trực tiếp khi bay đến (landing visa) mà thường yêu cầu phải có visa trước khi khởi hành cho phần lớn du khách.

Việc xin cấp visa từ nơi cư trú (người Việt Nam xin visa từ Việt Nam, người Malaysia xin visa từ Malaysia, người Singapore – chẹp chẹp không cần visa ) cần các giấy tờ tối thiểu sau:

+ Hộ chiếu còn thời hạn ít nhất 6 tháng, với ít nhất 1 trang trống để dán visa vào
+ 1 ảnh kích cỡ 4×6, có thể dùng ảnh đen trắng, phông nền sáng màu (xanh, trắng), không đội mũ, không che mặt, được đeo kính, chắc là được cười
+ Đơn xin cấp visa đã điền đầy đủ. Mẫu đơn có thể in trên mạng, nhưng tốt nhất là nên đến ĐSQ để lấy mẫu và điền trực tiếp. Lý do: sẽ tiết kiệm thời gian và công sức khi phải thấp thỏm để ý đến đơn người khác xem nó ra sao nếu đã lỡ in từ trên mạng trước
+ Tiền lệ phí (lệ phí sẽ tuỳ thuộc vào loại visa nhập cảnh một hay nhiều lần, thời gian cấp 4 ngày/2-3 ngày/1 ngày, là người địa phương hay là người nước ngoài cư trú)

- Chú ý 1: nếu xin cấp visa từ nước thứ ba (người Việt Nam xin visa từ Malaysia hay Singapore) thì ĐSQ Trung Quốc luôn yêu cầu trình đầy đủ lộ trình với vé máy bay và phòng đã đặt bên cạnh các giầy tờ tối thiểu. Nếu không có vé máy bay hay phòng đặt thì visa sẽ không được cấp

- Chú ý 2: các ĐSQ thường chỉ nhận làm visa buổi sáng và trả visa cả ngày, nên đi sớm để nộp sớm, nên tránh thứ 2 và thứ 6 hàng tuần

- Chú ý 3: visa có thể làm thông qua đại lý du lịch, nhưng thường sẽ mất phí cao. Đối với visa du lịch (loại visa đơn giản nhất) thì nên tự đi xin là hợp lý.

4. Những gì còn lại:

Sau khi các bước 1, 2, và 3 đã hoàn thành thì bước 4 chỉ còn là chuẩn bị hành lý cá nhân, tư trang quần áo, tìm hiểu thêm về địa điểm sắp đến. Bước này hoàn toàn tuỳ thuộc vào khách du lịch cũng như thói quen cá nhân. Riêng với đi du lịch Trung Quốc, người viết có vài điểm lưu ý:

- Xem bản đồ trên mạng về các địa điểm, có thể in ra nếu cần. Đặc biệt quan trọng là xem mẫu tự tiếng Hoa của các địa điểm, vì các thông tin như thành phố, đường xá, phương tiện giao thông quan trọng đều viết bằng tiếng Trung Quốc chứ không phải tiếng Anh Khuyến cáo bạn đọc tham khảo thêm từ TravelChinaGuide.

- Xem dự báo thời tiết và các trang web về từng vùng (nếu có). Mùa đông của Trung Quốc khá lạnh, nhiệt độ ngoài trời dưới 10 độ C, ban đêm có thể xuống dưới 5 độ, tháng 12 có lượng mưa trung bình thấp nhất năm.

- Tìm hiểu về các phương tiện giao thông chính ở Trung Quốc như tàu, xe buýt, xe taxi để biết giá cả, lộ trình, cũng như phương thức hoạt động. Trong các bài viết sau, người viết sẽ chia sẻ vài kinh nghiệm bản thân về việc đi lại trong Trung Quốc.

- Tham khảo sách LonelyPlanet – China hoặc LonelyPlanet – Southwest China: đây là 1 cuốn sách tốt để khởi đầu, nhưng tuyệt nhiên không nên để gối đầu giường các thông tin của Lonely Planet – China đủ nhưng chưa chính xác, rộng nhưng chưa sâu, chỉ thích hợp đọc một lần để có cái nhìn tồng quan, còn các chi tiết như điện thoại, đường đi, giá cả thì chỉ chính xác đến 70%. Người viết sẽ đề cập cụ thể hơn trong các bài viết sau ^^

- Xem hội thoại thường nhật bằng tiếng Trung (Mandarin): việc này chỉ mang tính chất biết chút cho vui như hỏi giá cả, ngày tháng, địa điểm … chứ để nghe hiểu và đối thoại nhiều với người Hoa thì quả không dễ chút nào

- Đổi tiền: tỷ giá trung bình của đồng Nhân Dân Tệ là 1 USD = 6.83 RMB, tỷ giá này khá ổn định. Nên đổi tiền RMB trước khi vào Trung Quốc, nếu không thì có thể đổi tiền ở các khách sạn lớn hoặc trong thành phố, nếu không có lựa chọn nào khác thì đổi tiền ở các ngân hàng ở Trung Quốc, và đặc biệt tránh đổi tiền ở sân bay sau khi hạ cánh vì tỷ giá thấp ( ~ 6.75) kèm theo phí giao dịch đắt (vài chục RMB cho mỗi 100 USD quy đổi). Chú ý: nếu đổi tiền trong Trung Quốc, khách du lịch cần có hộ chiếu và phải giữ hoá đơn để khi cần có thể đổi ngược RMB ra USD lúc ra khỏi Trung Quốc

- Nếu có dự định bay nội địa trong Trung Quốc, khuyến cáo bạn đọc nên tham khảo giá và đặt trực tuyến từ 1 trong 3 sites sau: Ctrip, eLong, và Yoee. Đặc điểm chung của các site này là: giá cả hợp lý, nhiều khuyến mại (từ 10% đến 40%), giao diện tiếng Anh, liệt kê vé của nhiều hãng hàng không nội địa, dùng vé điện tử nên hành khách chỉ cần mang theo hộ chiếu, thời gian đặt vé nhanh, chấp nhận thẻ thanh toán của mọi quốc gia chứ không chỉ của Trung Quốc, có dịch vụ giao vé tận nơi nếu cần. Chú ý: giá cả sẽ thay đổi từng ngày với mức khuyến mại khác nhau, tốt nhất nên đặt vé sớm trước 2-3 tuần.

Mọi việc đã xong xuôi thì chỉ còn đợi ngày khởi hành ^^ bài tiếp theo sẽ là ngày 1 du ký Trung Hoa: Malaysia – Chengdu (Thành Đô)

(Ảnh minh hoạ về Lệ Giang cổ trấn, Trung Quốc)

Nhìn vào bản đồ rộng lớn của Trung Hoa núi rộng sông dài, người ta không khỏi tấm tắc trước sự ưu đãi của tự nhiên đã dành cho mảnh đất này, chắc cũng vì thế mà Trung Hoa luôn là đất đến cho những người đam mê du lịch và khám phá, người viết bài này cũng không phải ngoại lệ Trước khi đi vào ‘chia’ bản đồ Trung Hoa ra thành từng phần cụ thể, thiết nghĩ sẽ là hợp lý hơn khi bắt đầu bằng việc điểm qua những dấu ấn lịch sử văn hóa của Trung Hoa hơn 5000 năm qua, để hiểu hơn những hưng phế từng thời kỳ đã ghi dấu ở mỗi địa danh của xứ sở này.

Theo dòng thời gian, lịch sử Trung Hoa ghi nhận sự thịnh suy của từng triều đại: Hạ, Thương, Chu, Xuân Thu – Chiến Quốc, Tần, Hán, Tam Quốc phân tranh, Tấn, Tùy, Đường, Ngũ Đại Thập Quốc, Tống, Nguyên, Minh, Thanh, và Trung Hoa hiện đại.

Nhà Hạ truyền được 17 đời, đóng đô lập ấp ở Hồ Nam. Hồ Nam chính là nơi có Động Đình hồ, là hồ lớn nhất Trung Quốc thời đó như người xưa đã ví “Bát bách lý Động Đình” tức là hồ rộng đến hơn tám trăm dặm. Sử cũ nước ta cũng chép tích vua Kinh Dương Vương lấy con gái vua Động Đình hồ rồi đẻ ra Sùng Lãm. Sùng Lãm sau lấy Âu Cơ, rồi kế nghiệp cha vợ, xưng vương thành Lạc Long Quân. Lạc Long – Âu Cơ đẻ ra trăm trứng chính là khởi thủy của tộc Bách Việt, được coi là thủy tổ của người Việt Nam xưa. Nói như thế tức là Hồ Nam là một mảnh đất nên ghé ^^

Sau khi nhà Hạ diệt, Thành Thang lập ra cơ nghiệp nhà Thương truyền được 300 năm. Vua cuối cùng của nhà Thương là Trụ Vương Ân Thọ bạo ngược lại hoang dâm vô độ nên nỗi mất nước về tay nhà Chu. Võ Vương được Khương Tử Nha phò tá đã lập nên nhà Chu, cũng là một triều đại thịnh trị trong lịch sử Trung Hoa. Nhà Chu khi đó đóng đô ở Tây An thuộc tỉnh Thiểm Tây. Thành phố này từ đó đến nay đã có hơn 3000 năm tuổi, còn có tên khác là Tràng An hay Trường An, sau cũng là kinh đô của nhà Tần, nhà Hán và nhà Đường. Vì thế Tây An luôn là điểm dừng chân của du khách bốn phương do yếu tố lịch sử, văn hóa cũng như địa lý độc đáo của nó.

Đến giai đoạn nhà Chu suy vi, Trung Hoa chứng kiến sự trỗi dậy tranh đoạt giữa các nước chư hầu lớn như Tấn, Tần, Tề, Sở, Tống, Triệu, Ngụy, Hàn, Ngô, Việt … mà lịch sử chia ra làm Xuân Thu và Chiến Quốc. Đến khi Tần Doanh Chính gồm thâu lục quốc, xưng làm Thủy Hoàng Đế thì Trung Hoa mới được thu về một mối. Tần Thủy Hoàng đóng đô ở Hàm Dương (tức Tây An ngày nay), chính ông cũng là người cho khởi công Vạn Lý Trường Thành để chống lại sự xâm nhập của ngoại tộc vào bên trong Trung Hoa. Kỳ quan này còn được tiếp tục xây dựng và hoàn thiện đến thời kỳ nhà Minh, trở thành kỳ quan nhân tạo duy nhất trên Trái đất có thể nhìn thấy được từ mặt trăng; chẳng thế mà người Trung Hoa có câu “bất đáo Trường thành phi hảo hán”

Nhà Tần hùng mạnh thế nhưng chỉ truyền được 2 đời, đến thời Nhị thế Tần Anh bốn phương nổi lên chống lại nhà Tần bạo ngược. Sở Bá Vương Hạng Vũ sau này lật đổ nhà Tần, đốt cung điện Hàm Dương cháy suốt 3 tháng trời. Đến khi Hán Cao Tổ đại thắng mới cho xây lại kinh đô ở Tây An, dựng cung Trường lạc, biến mảnh đất này một lần nữa trở thành kinh sư của Trung Hoa chiến loạn. Nhà Hán từ thời Lưu Bang đến Hán Hiến Đế tổng cộng truyền được hơn 400 năm 18 hoàng triều. Nhà Hán cũng có công lớn trong việc đẩy lùi Hung nô, mở mang cương vực Trung Hoa, sát nhập những địa danh như Cam Túc, Tứ Xuyên, Vân Nam, Quý Châu vào bản đồ lớn. Chưa hết, nhà Hán đánh dấu cho sự khởi đầu của con đường tơ lụa bắt đầu từ Tây An, xuyên qua Tân Cương và Trung Á, cho tới bờ Đông Địa Trung Hải. Con đường này sau này được nối dài đi đến nhiều địa điểm hơn, trở thành con đường buôn bán nổi tiếng nhất của nhân loại với chiều dài hơn 7000 cây số (hơn 1/3 nửa chu vi Trái đất). Đó là vì sao khách du lịch luôn đam mê khám phá khu vực Tây Nam Trung Quốc, tận hưởng cái độc đáo giao thoa của nền văn hóa Hán – Tây Nạp – Tạng giữa lòng Trung Hoa.

Có thịnh ắt phải có suy. Nhà Hán đến thời Hiến Đế thì suy tàn. Trung Hoa lúc này chia ba thiên hạ, ghi lại một pho sử Tam Quốc diễn nghĩa hay nhất và độc đáo nhất. Không ai có thể phủ nhận được rằng giai đoạn Tam Quốc tuy ngắn nhưng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc đưa Trung Hoa đến với thế giới một cách sinh động và đầy đủ đến thế. Nhìn vào bản đồ Trung Hoa khi đó, nhà Thục (Shu) của Lưu Bị đóng đô ở Thành Đô (tỉnh Tứ Xuyên), nhà Ngụy (Wei) của Tào Tháo đóng đô ở Lạc Dương (tỉnh Hà Nam), còn nhà Ngô (Wu) của Tôn Quyền đóng đô ở Vũ Xương (tỉnh Hồ Bắc). Những trận đánh lớn của Tam Quốc như Tào Tháo thảo phạt Viên Thiệu ở Quan Độ, Lưu Bị hỏa thiêu Tân Dã, Mạnh Đức thất trận ở Đồng Quan, thủy chiến Xích Bích, Quan Vũ lấy Kinh Châu, Thục – Ngô phân tranh Hào Đình, Khổng Minh thất cầm thất túng Mạnh Hoạch, Gia Cát lục xuất Kỳ Sơn, Khương Duy chín lần phạt Ngụy, Chung Hội – Đặng Ngải bình Thục, Tấn Viêm Đế vượt Trường Giang diệt Ngô đều gắn liền với những địa danh lịch sử giờ đây trở thành điểm du lịch nổi tiếng.

Khép lại giai đoạn Ngụy – Thục – Ngô, Trung Hoa bước sang giai đoạn mới: nhà Tấn. Trong thời kỳ này, Trung Hoa bị sự uy hiếp của người Hồ (Ngũ Hồ loạn Hoa), nhà Tấn bất lực lùi sâu về miền Nam, nhường lại vũ đài chính trị cho tộc Hồ và tộc Hán phân tranh. Lịch sử gọi giai đoạn này là Ngũ Hồ thập lục quốc, 16 nước ra đời rồi diệt vong trong vòng gần 300 năm. Cũng chính giai đoạn này đánh dấu sự xâm nhập của những nền văn hóa dân tộc thiểu số phía Bắc và phía Tây vào Trung Hoa. Trong hoàn cảnh đó, Tùy Văn Đế bằng sức mạnh quân sự đã thu Trung Hóa về một mối, đáng tiếc nhà Tùy do ông lập ra chỉ truyền được gần 40 năm. Con ông là Tùy Dạng Đế đóng đô ở Lạc Dương mà không giữ được nước, Đường Cao Tổ Lý Uyên đã kết thúc nội chiến, lập ra nhà Đường.

Nhà Đường một lần nữa lại cho đóng đô ở Tây An, trong gần 300 năm trị vì đã đánh dấu một móc son về kinh tế, văn hóa, chính trị, học thuật, tôn giáo trong lịch sử Trung Quốc. Nhờ sự phát triển đỉnh cao của nhà Đường mà Trường An (hay Tây An) trở thành một trong Tứ đại cổ kinh của Trung Hoa (cùng với Lạc Dương, Nam Kinh, và Bắc Kinh) thu hút triệu triệu người đến thăm thú mỗi năm. Nhà Đường trở nên suy yếu vào giai đoạn Đường Huyền Tông Lý Long Cơ, cùng lúc với giai đoạn người Hồi Giáo đánh bại người Trung Quốc ở Trung Á, thể hiện sức mạnh quân sự và tôn giáo của họ trên con đường tơ lụa.

Sau nhà Đường là nhà Tống xây dựng vương triều của mình dưới sự lãnh đạo của Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dẫn. Trong lịch sử hơn 300 năm của mình, nhà Tống đánh dấu sự phát triên vượt bậc về kinh tế và văn hóa, nhưng về mặt quân sự thì bị uy hiếp nặng nề của Đại Liêu (phía đông bắc) và Tây Hạ (phía tây bắc). Nhà Bắc Tống trước đóng đô ở Khai Phong (tỉnh Hà Nam), sau đến thời kỳ Nam Tống thì dời đô về Hàng Châu. Đời sau từ đó biết đến Hàng Châu, thủ phủ tỉnh Chiết Giang, là một thành phố phong cảnh hữu tình, sản vật phong phú, một điểm du lịch hấp dẫn – Trần gian có cảnh Tô, Hàng cũng là thế

Đến thế kỷ 13, khi Hán tộc không còn đủ sức giữ nước; lần đầu tiên trong lịch sử Trung Hoa chứng kiến sự xâm lăng ngoại tộc bởi vó ngựa Nguyên Mông. Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt (cháu nội của Thành Cát Tư Hãn) với sức mạnh vô địch đã thống nhất được Trung Hoa thời kỳ đó, lập nên nhà Nguyên. Con cháu ông tiếp tục sự bành trướng ra các nước láng giềng, và có lẽ duy nhất chỉ trùn chân bởi quân dân Đại Việt ta, nhắm vào thời nhà Trần khi đó

Không chịu được sự áp bức của người Mông Cổ, người Trung Hoa không ngừng phản kháng. Sau hơn 30 năm tranh đấu, Minh Thế Tổ Chu Nguyên Chương cuối cùng cũng đánh đuổi quân Nguyên ra khỏi bờ cõi Trung Quốc, lập ra nhà Minh, đặt đô ở Bắc Kinh, bắt đầu công cuộc khôi phục kinh tế cũng như mở mang bờ cõi, khám phá thế giới bằng đường biển. Chính nhà Minh cũng dành nhiều công sức hoàn thành Vạn lý trường thành, giúp họ chống chọi với thế lực người Mãn Châu đang lớn dần ở biên ngoại. Tiếc thay đến đời Sùng Trinh Đế, nhà Minh thực sự suy yếu, Ngô Tam Quế lại mở cửa ải Sơn Hải Quan, tạo điều kiện cho người Mãn Châu vượt qua trường thành, tràn vào biên giới Trung Hoa. Con cháu của Hoàng Thái Cực từ đó gây dựng một triều đại mới – nhà Thanh – cũng là triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử. Thanh cung 13 hoàng triều đặt kinh đô ở Bắc Kinh, biến nơi đây thành 1 kinh đô hoành tráng hoa lệ nhất của Trung Hoa và cũng có lẽ của cả thế giới. Bắc Kinh với Cố Cung Tử Cấm Thành, Thập Tam Lăng, Di Hòa Viên, Thiên An Môn nay đã trăm năm tuổi có thể nói là chưa một ngày vắng dấu chân người đời tìm đến để chiêm vọng

Lan man cũng đã đủ dài, có thể thấy để đi hết cả Trung Quốc thực sự là một công cuộc chinh phục tốn nhiều thời gian và công sức. Người viết không có cuồng vọng như vậy, chỉ muốn du ký Trung Quốc theo 3 lộ trình tự vạch ra:

- Lộ trình 1 (Tây Nam Trung Quốc): Thành Đô (Chengdu) – Lệ Giang (Lijiang) – Cửu Trại Câu (JiuZhaiGuo)

- Lộ trình 2: khu tự trị Tây Tạng (Tibet)

- Lộ trình 3: cánh cung phía Đông đại lục, nối liền Cáp Nhĩ Tân (Harbin), thủ phủ Hồi Hột (Hohhot) của Nội Mông, chạy qua Bắc Kinh (Beijing), Tây An (Xian), Nam Kinh (Nanjing), Thượng Hải (Shanghai), Hàng Châu (Hangzhou), Quảng Châu (Guangzhou), Hong Kong.

Bài viết này xem như một cái nhìn tổng quan còn sơ sài, là viên gạch đầu tiên trong chuỗi bài viết về du lịch Trung Quốc chi tiết sau này, vừa để khám phá mảnh đất, con người cũng là để tìm hiểu về lịch sử, xã hội của cái nôi văn hoá lâu đời nhất của nhân loại

Phần 2 – Những sắc màu Hội An

Rời Huế, đi xuống phía Nam, điểm dừng chân đầu tiên cho khách du lịch chắc chắn phải là Đà Nẵng và phố Hội.

Là thành phố năng động và phát triển, khám phá Đà Nẵng khá dễ dàng kể cả cho du khách mới đến lần đầu. Chỉ cần 1 bản đồ, 1 xe máy là có thể chạy thẳng ra cửa biển; từ đó nếu rẽ trái đi vượt đèo là ngắm được Vịnh Đà Nẵng, bán đảo Sơn Trà còn rẽ phải đi sâu xuống qua khu resort Furama sẽ thấy Ngũ Hành Sơn thấp thoáng trong sương, thăm được làng nghề điêu khác đá và ngắm biển Non Nước. Vài tấm ảnh Đà Nẵng trên đường đi Hội An:

Nằm cách Đà Nẵng hơn 25km về phía Nam, đô thị cổ Hội An khoác trên mình tấm áo thời gian đã vài trăm năm tuổi đánh dấu sự giao thoa của 3 nền văn hoá Nhật – Trung – Việt. Hội An sau 1 thập kỷ được công nhận là di sản văn hoá thế giới vẫn chưa bị vết chân du khách thập phương làm mất đi nét nho nhã cổ kính lâu đời. Xa khỏi những ồn ã phố phường, còi xe khói bụi, du khách đặt chân đến Hội An cảm nhận được sự hài hoà không-thời gian, thích thú trước nét đẹp của mỗi con đường, ngắm những công trình kiến trúc tuổi đời tính bằng thế kỷ, dừng chân vào mỗi nhà thờ cổ hay Hội quán để hiểu hơn văn hoá và cuộc sống của người Hội An xưa và nay.

Dưới đây là những trải nghiệm bằng hình ảnh của người viết bài sau hơn một lần đến Hội An, để ngỏ lời bình cho bạn đọc ghé thăm ^^

Ai đi phố Hội Chùa Cầu
Để thương để nhớ để sầu cho ai
Để sầu cho khách vãng lai
Để thương để nhớ cho ai chịu sầu …

Hội An còn có tên là Hoài Phố Người ta bảo đến đây để cảm nhận được cái hồn xưa cũ, để thở lại nhịp của Hải Phố khi còn tàu bè thương thuyền tấp nập, để ngắm sông Hội buổi nắng mưa, để hiểu hơn hương cao lầu một thưở. Riêng người viết bài thấy thêm một sinh khí mới thôi thúc mình đi và tìm hiểu nhiều hơn nữa; có lẽ đam mê du lịch bốn phương đã được thổi bùng lên nhờ Hội An từ đó ^.^

Phim Trung Quốc từ lâu vốn đã nổi danh với cảnh đẹp hút hồn, người xem Việt Nam chắc hẳn đã quen thuộc với khung cảnh tráng lệ của cung đình qua phim dã sử hay những cảnh vật hoang sơ trong phim cổ trang. Bài viết này tham khảo từ báo Thanh Niên Bắc Kinh, cùng bài của vôdanhlãotăng và các tài liệu tổng hợp khác để tự chọn ra một số cảnh đẹp Trung Hoa được họa lại rất thành công qua những bộ phim nổi tiếng. (Thứ tự các phim kèm theo danh thắng là ngẫu nhiên).

1. Đèn lồng đỏ treo cao

“Đèn lồng đỏ treo cao” (Raise the Red Lantern) ra mắt năm 1991 không chỉ xôn xao nền điện ảnh Trung Hoa mà còn mang lại cho đạo diễn Trương Nghệ Mưu và Củng Lợi những thành công lớn đầu tiên khi tiếp cận thị trường phim ảnh thế giới. Bộ phim chuyển thể từ tác phẩm văn học của Tô Đồng, Đại viện Kiều gia tại Kỳ Huyện Sơn Tây được chọn làm địa điểm quay phim. Trang viện là một trong những kiến trúc dân cư có quy mô lớn và hoàn chỉnh nhất mà Trung Quốc còn bảo tồn được, cũng gọi là “Tại Trung Đường”. Diện tích 3.724m2, tổng cộng có 6 đại viện, 313 gian phòng, bốn bề là tường gạch xanh cao mười mấy mét, bốn góc có vọng lâu cao vút; giữa đại viện có một đường hẻm nối cổng lớn với từ đường. Hai bên hẻm mỗi bên có 3 tòa nhà lớn, mỗi tòa nhà này lại có 2-3 tòa nhà nhỏ; bên trong viện suốt ngày treo đèn lồng, rường cột trong ngoài điêu khắc tinh tế. Có thể nói vẻ u tịch, cổ kính, trang nghiêm của trang viện này đã góp phần làm nên danh tiếng cho bộ phim “Đèn lồng đỏ treo cao”. Luôn tiện khuyến cáo bạn đọc xem thử clip “Người về từ giấc chiêm bao” của Bảo Hân và Loan Châu (Paris By Night 79) lấy cảm hứng từ bộ phim này

2. Ngọa Hổ Tàng Long

“Ngọa Hổ Tàng Long” (Crouching Tiger Hidden Dragon) (2000) tuy không tạo nên ấn tượng sâu đậm cho khán giả Việt Nam như nó làm với khán giả Tây phương; nhưng phải thừa nhận bộ phim là sự thành công của bộ tứ Châu Nhuận Phát (vai Lý Mộ Bạch), Dương Tử Quỳnh (vai Du Tú Liên) , Chương Tử Di (vai Ngọc Kiều Long), và Hà Nhuận Đông (vai La Tiểu Hổ); đồng thời đạo diễn Lý An cũng rất xứng đáng với 4 giải Oscar đạt được năm 2001.

Trong phim có đoạn giao chiến giữa Mộ Bạch và Ngọc Kiều Long giữa rừng trúc xanh rờn tạo cảm hứng phiêu diêu cho người xem. Cảnh này được quay tại biển trúc Thục Nam, phía nam tỉnh Tứ Xuyên. Ở đây sinh trưởng hơn 50 loại trúc khác nhau, có loại thướt tha e lệ, có loại mảnh mai quân tử, lại có loại hiên ngang tuấn tú; làm thành 1 quần thể trúc tự nhiên rất sinh động có một không hai.

3. Anh hùng

“Anh hùng” (Hero) ra mắt năm 2002 với sự góp mặt của những ngôi sao phim truyền hình Trung Quốc như Lương Triều Vĩ, Trương Mạn Ngọc, Chương Tử Di, Lý Liên Kiệt …; bên cạnh câu chuyện về bản sắc anh hùng và lẽ sống, người xem ắt hẳn phải tấm tắc thích thú bởi bố cục và cảnh quay độc đáo trong phim. Ba câu chuyện kể với ba sắc thái, trong ba tông màu trắng, đỏ, xanh; và hấp dẫn hơn cả là những màn giao đấu bên thác nước, trên mặt hồ tĩnh lặng, hay dưới muôn vạn lá vàng rơi.

Những cảnh quay diễm lệ đó được Trương Nghệ Mưu cùng đoàn làm phim của ông thực hiện tại Cửu Trại Câu – một vùng núi non hùng vĩ ở độ cao 4.000 mét so với mặt nước biển có cảnh quan thiên nhiên được xếp vào loại độc nhất vô nhị ở Trung Quốc. Từ xa xưa, Cửu Trại Câu đã được biết đến với biệt danh “thiên đường nơi hạ giới” với sự tổng hòa của những ngọn núi tuyết phủ trắng xóa, những cánh rừng thông trùng điệp, hàng trăm ghềnh thác nhiều tầng, hồ nước đầy màu sắc, cùng với nến văn hóa Tây Tạng riêng biệt. Đồng thời đây cũng là khu bảo tồn động vật hoang dã cấp quốc gia của Trung Quốc.

Thêm một điều thú vị nữa, cảnh của Cửu Trại Câu đã từng đến với khán giả cách đây hơn 1 thập kỷ trong bộ phim kinh điển “Tây Du Ký”

4. Thiên Địa anh hùng và Thất kiếm

Người viết bài này rất thích bộ phim “Thiên địa anh hùng” (Warriors of Heaven and Earth) (2003) bởi bộ phim có sự tham gia diễn xuất của Triệu Vy Nói riêng về quá trình làm phim, “Thiên địa anh hùng” được quay tại Tân Cương, đây cũng là nơi mà đạo diễn Từ Khắc quay các cảnh cho phim “Thất kiếm” (Seven Swords) của ông trong năm 2005.

Tân Cương nổi tiếng là vùng đất rộng lớn, núi non hùng vĩ, sản vật phong phú, cũng là nơi tập trung sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số của Trung Quốc. Chính điều đó kết hợp với phong cảnh tự nhiên đã tạo cho mảnh đất phía Tây Trung Quốc một sức hút kỳ lạ.

Ở Tân Cương còn có thành cổ Lâu Lan Cao Xương đã từng là thành đô trù phú trên con đường tơ lụa xưa kia. Những điểm độc đáo của văn hóa tín ngưỡng và tôn giáo Tây Vực cùng với sự ưu đãi thiên nhiên làm tăng thêm màu sắc huyền bí cho nơi này.

5. Thiên hạ vô tặc

“Thiên hạ vô tặc” (A World without Thieves) quay năm 2004, có thể nhận xét khái quát là 1 phim tuyệt vời của đạo diễn Phùng Tiểu Cương với sự diễn xuất tài tình của Lưu Đức Hoa và Lưu Nhược Anh trong vai đôi tình nhân sống bằng nghề móc túi. Phần lớn bối cảnh trong phim được quay tại huyện Hạ Hà, tỉnh Cam Túc, tây bắc Trung Quốc.

Vùng đất này được người Trung Quốc mệnh danh là “Tiểu Tây Tạng” hay “Vatican của Trung Quốc”. Vẻ đẹp thảo nguyên trù phú, cộng với nền văn hóa dân gian lâu đời mang màu sắc Phật giáo làm cho Hạ Hà hấp dẫn hơn với khách du lịch đến từ bốn phương.

Huyện Hà Hạ còn tiếp giáp với thành phố Lan Châu (hay Kim Thành), xưa kia là 1 điểm dừng chân quan trọng trên con đường tơ lụa huyền thoại nối liền Trung Hoa rộng lớn với vùng Tây Á.

6. Thập diện mai phục

Tình yêu éo le, thù hận, và chiến tranh giữa bộ ba nhân vật do Chương Tử Di, Lưu Đức Hoa, và Takeshi thủ vai trong “Thập diện mai phục” (House of Flying Daggers) chắc chắn sẽ kém phần thú vị nếu như không được quay tại lâm viên Quốc gia Khắc Tố Ốc tráng lệ.

Lâm viên này nằm ở phía đông của núi Ca Nhĩ Ba Thiên thuộc Ukraine, là 1 vùng đất phì nhiêu giàu có. Trong lâm viên này có vô số các loại cây cổ thụ, rừng bạch dương, rừng tùng bách… với lớp mặt đất phủ đầy những lá mục, rêu mọc xanh rì đầy sức sống. Xem phim thấy những cảnh rượt đuổi trong rừng trúc hay đối kháng trên thảo nguyên từ lúc xuân hạ cho đến khi thu sang lá rụng rồi đông về tuyết rơi phủ kín quả là thấy cảm phục nhãn quan và cái tài chọn cảnh phối màu của đạo diễn họ Trương

7. Khả Khả Tây Lý

Tựa phim “Khả Khả Tây Lý” (Mountain Patrol – Kekexili) có lẽ còn xa lạ với nhiều khán giả Việt Nam. Bộ phim này của đạo diễn Lục Xuyên quay năm 2004 kể về cuộc chiến có thật giữa những tay súng dân phòng và những kẻ săn trộm ngay trên dãy núi Khả Khả Tây Lý.

Núi này nằm ở phía tây bắc cao nguyên Tây Tạng, dài hơn 300km, rộng 20-30km, độ cao so với mực nước biển là 5.000-6.000m. Nơi này có lượng mưa hàng năm thấp, khí hậu cao hàn hoang mạc. Xem phim chỉ thấy những cảnh gió rét bão tuyết, rồi hoang mạc, núi non hiểm trở trùng điệp, tạo cảm giác nhỏ bé của con người trước thiên nhiên hùng vĩ bao la vùng Tây Tạng. Nói riêng về bộ phim, “Kekexili” thực sự gây xúc động với phong cách kể chuyện rất riêng về cuộc sống thầm lặng của những dân phòng tình nguyện trong cuộc chiến đơn độc, không chỉ chống lại bọn săn trộm mà còn phải đương đầu với cái khắc nghiệt của thiên nhiên.

Những chi tiết về tập tục và cuộc sống người dân Tây Tạng tuy xuất hiện ngắn nhưng tạo nên ấn tượng sâu đậm. Có lẽ lâu rồi Trung Quốc mới có 1 bộ phim chân thực và cảm khái đến vậy!

8. Hoàng Kim Giáp

Thực ra không phải là đến khi “Hoàng Kim Giáp” (Curse of the Golden Flowers) ra mắt cuối năm 2006 thì người ta mới biết đến tầm vóc nguy nga tráng lệ và bề dày lịch sử của Tử Cấm Thành (Zi jin cheng) – Bắc Kinh, Trung Quốc. Người viết bài cố ý chọn “Hoàng Kim Giáp” trong vô vàn các phim sử dụng cảnh quay trong Tử Cấm Thành chỉ để tiện liên hệ hơn

Nói về cấu trúc Tử Cấm Thành, người Trung Quốc có thể tự hào về quần thể cung điện phức hợp lớn nhất thế giới này. Với hơn 800 công trình, 9000 phòng, được xây cất và nâng cấp trong suốt hơn 500 năm; Tử Cấm Thành đã là trung tâm chính trị của Trung Hoa trong 24 đời vua nhà Minh-Thanh. Cố cung xưa kia ngày nay đã trở thành 1 bảo tàng viện phong phú bậc nhất của nhân loại, được Unesco công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1987. Đi từ Ngọ Môn vào Thái Hòa Điện, băng qua Trung Hòa Điện, vượt Bão Hòa Điện, đến Thiên Tinh Cung, rồi Hiệu Thái Điện, và cuối cùng là Khôn Ninh Cung; ít có ai không trầm trồ kinh ngạc vì sự rộng lớn bao la của quần thể lộ thiên, thán phục sự tỉ mỉ trau chuốt đến từng viên ngói hàng gạch, nét uy nghi của đền đài vọng gác, và vẻ đẹp xa hoa bên trong cung điện, chưa kể đến tính khoa học tuân thủ cực kỳ chặt chẽ các nghiêm luật về xây dựng và phong thủy của người Trung Hoa. Tọa lạc phía Nam quảng trường Thiên An Môn, toàn bộ Tử Cấm Thành thực sự toát lên một vẻ uy nghiêm kính cẩn bao trùm.

Xin trích lời của Pierre Loti:

Không một kinh thành nào trong số các kinh thành châu Âu của chúng ta được nghĩ ra và thiết kế với sự phô bày rực rỡ luôn áp đảo như thế, nhất là sự phô bày nhằm truyền đạt một ấn tượng oai nghiêm, đường bệ của hoàng đế”

9. Chuyện tình trên sông Hoàng Hà

Người viết bài đã từng thích thú khi được xem “Chuyện tình trên sông Hoàng Hà” (Love story by the Yellow River) nhiều năm về trước, muốn dành vài lời về bộ phim và các diễn viên trong phim. Bộ phim ra đời năm 1999 dưới bàn tay nhào luyện của đạo diễn Phùng Tiểu Ninh, ghi dấu mốc trong sự nghiệp điện ảnh của nữ diễn viên Ninh Tịnh (Ning Jing). Trước đó, khi đóng phim “Hồng Hà Cốc” (cũng của đạo diễn Phùng Tiểu Ninh), cô đã gặp và yêu người cộng sự Mỹ Paul Kersey, người sau này là chồng cô. Hai vợ chồng Ninh Tịnh sau được mời vào 2 vai chính trong “Chuyện tình sông Hoàng Hà” – kể về cuộc tình của 1 người lính đồng minh với cô du kích Trung Quốc trong cuộc chiến chống Nhật. Câu chuyện phảng phất bóng dáng của mối tình Niệm Đệ với Bác-bít trong “Báu vật của đời” (Mạc Ngôn) hay mối tình chàng trinh sát Nhật với cô gái Trung Hoa trong “Thiếu nữ đánh cờ vây” (Sơn Táp); nhưng kết cục của Hoàng Hà có phần trọn vẹn hơn.

Bộ phim “Chuyện tình trên sông Hoàng Hà” được quay tại thác nước Hồ Khẩu (Hukou waterfall) nằm trong lòng sông Hoàng Hà. Nhắc đến sông này chắc ai cũng biết nó là con sông lớn thứ hai của Trung Quốc sau sông Trường Giang với chiều dài trên 5000km, bắt nguồn từ dãy Côn Luân, chảy xuôi mãi về nam, đi qua Tế Nam (thủ phủ tỉnh Sơn Đông) rồi đổ ra biển Bột Hải. Thác Hồ Khẩu cũng được coi là thác nước lớn thứ hai của Trung Quốc. Ở đây thiên nhiên hùng vĩ, sóng nước ngày đêm gầm thét, khung cảnh cực kỳ hoành tráng; trong màn sương mù, cả một biển nước ầm ầm đổ xuống từ trên không trung làm người ta liên tưởng đến đôi câu thơ vọng Lư Sơn của Lý Bạch năm xưa: “Nước bay thẳng xuống ba ngàn thước – Tưởng giải ngân hà tuột khỏi mây”

10. … Và những ngọn núi lớn

Riêng mục cuối này có lẽ không biết dành bao nhiêu thời gian để kể cho hết được bởi các phim dã sử hay cổ trang, kiếm hiệp của Trung Quốc nói riêng và của các nước châu Á nói chung đã đề cập rất nhiều rồi. Giới hạn về thời gian và khả năng, người viết bài chỉ xin tóm lược vài nét về những cảnh quan núi đồi của Trung Quốc.

Nói về mặt này, người ta hay nhắc đến Ngũ Nhạc và Tứ đại Danh Sơn:

• Ngũ Nhạc gồm có: Hằng sơn (tỉnh Sơn Tây), Hành sơn (tỉnh Hồ Nam), Thái sơn (tỉnh Sơn Đông), Hoa sơn (tỉnh Thiểm Tây), Tung sơn (tỉnh Hà Nam) – tương ứng với Bắc, Nam, Đông, Tây, và Trung Nhạc. Nếu ai đọc “Phong Thần Diễn Nghĩa” của Hứa Trọng Lâm chắc biết 5 hòn núi lớn này được giao cho 5 anh em Hoàng Phi Hổ trấn giữ
• Tứ đại danh sơn thì mang màu sắc Phật giáo hơn, được chia làm Ngũ Đài sơn (tỉnh Sơn Tây) – gắn liền với Văn Thù Bồ Tát, Nga Mi sơn (tỉnh Tứ Xuyên) – gắn liền với Phổ Hiền Bồ Tát, Cửu Hoa sơn (tỉnh An Huy) – gắn liền với Địa Tạng Bồ Tát, Phổ Đà sơn (tỉnh Triết Giang) – gắn liền với Quan Thế Âm Bồ Tát.

Mỗi ngọn núi lại có những truyền thuyết, câu chuyện và sự tích về xuất xứ cũng như thăng trầm lịch sử của riêng nó. Ví như Tung Sơn là nơi khai tông lập phái của Thiếu Lâm Tự – khởi nguồn của võ học Trung Hoa; hay Nga Mi sơn là nơi dương danh của phái võ Nga Mi kết hợp giữa Phật giáo và Đạo giáo…