Đôi nét về Trương Hán Siêu

Tác gia Trương Hán Siêu, như đã có lần giới thiệu ông trong “Bạch Đằng Giang Phú“; xuất thân là môn khách của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, là người tài năng và đức độ. Ông ra làm quan nhà Trần qua suốt 4 triều vua: từ Anh Tông, Minh Tông, đến Hiến Tông và Dụ Tông. Ông được coi là 1 trong những danh nho nhà Trần thời bấy giờ, tên tuổi ông được nhắc đến cùng với Mạc Đĩnh Chi, Lê Lập, Phạm Sư Mạnh, Chu Văn An, Hàn Thuyên … Khi ông mất, vua Trần Nghệ Tông coi ông là bậc hiền tài đất Việt và đưa vào thờ trong Văn Miếu để tỏ lòng tôn kính.

Người ta kể rằng ông lúc trẻ thì tôn Nho bài Phật, nhưng đến khi về già lại là người sùng đạo Phật. Truyện này cụ thể thế nào thì đời sau khó mà nói được, nhưng đúng là tư tưởng về đạo Phật có ảnh hưởng đến nhiều sáng tác sau này của ông, tiêu biểu như bài “Dục Thúy Sơn khắc thạch”

Ngoài áng thiên cổ hùng văn “Bạch Đằng Giang Phú”, ông còn để lại cho đời hơn 80 bài thơ lớn nhỏ. Người viết bài có biết thêm được đôi bài thơ nổi tiếng của ông, xin đăng lại ở đây để bạn đọc tiện theo dõi:

Dục Thúy sơn khắc thạch (Khắc đá núi Dục Thuý)
Dục Thúy: “núi có hình con chim trả đang tắm gội” – tên này do chính ông đặt cho ngọn núi Non Nước ở quê ông, Yên Khánh, Ninh Bình.

Núi xanh xanh mượt xanh mà,
Người đi chơi tận phương xa chưa về.
Sáng ngời bóng tháp lòng khe,
Cửa hang đá mở lập loè trên cao.

Mặc đời trôi nổi nơi nao,
Mới hay rằng cái danh nào hư danh.
Ngũ hồ trời đất rộng thênh,
Lại về câu chỗ đá ghềnh khi xưa.
(Nguyễn Duy dịch)

Lại có bản dịch khác:

Xanh xanh sắc núi đợi chờ,
Cớ sao du tử còn chưa trở về ?
Long lanh bóng tháp in kề,
Cửa hang mổ lối mây che thượng tầng.

Lòng ta đã sạch bụi trần,
Phù sinh, nay tỏ nẻo lầm lạc xưa.
Mênh mông sóng nước Ngũ Hồ,
Hãy tìm phiến đá ven bờ buông câu.
(Nguyễn Tấn Hưng dịch)

(Tranh Hoa Cúc – Vũ Ngọc Can)

Vịnh hoa cúc (I)

Hoa tươi, năm ngoái ngày này,
Ngồi suông với bạn, rượu bày có đâu!
Việc đời thường trái ngược nhau
Bửa nay sẵn rượu, lại sầu không hoa.
(Nguyễn Tấn Hưng dịch)

Vịnh hoa cúc (II)

Thu nay mưa gió loạn cuồng
Mà sao cúc vẫn đầy vườn trổ bông
Phải chăng trời cũng chiều lòng
Cho loài hoa rét bạn cùng già nua.

Hóa Châu tác
(Bài thơ làm ở Hóa Châu)

Ðế kinh thăm thẳm màu mây,
Hồn tàn vương vất đọa đày điêu linh.
Ngỡ xương vùi cõi u minh,
Nào hay cây cỏ cũng tình tri âm.

Nhân khi tìm đọc về lại về Trương Hán Siêu thấy văn học đời Trần quả là phát triên cực thịnh, không chỉ là những áng thơ văn về lòng yêu nước, mà còn là lòng yêu mến cảnh đẹp thiên nhiên và tính nhân đạo trong các sáng tác, giá có đủ khả năng nhất định sẽ làm 1 bài tổng kết về các tác gia thời kỳ này

Related Posts:

• Bạch Đằng Giang Phú (Trương Hán Siêu) (328)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P8) (2)
• Huế – Đà Nẵng – Hội An (P2) (3)
• The Ballad of Hồ Chí Minh (4)
• Tổ Quốc Máu và Hoa (6)
• Chất thơ trong Tiểu thuyết Võ hiệp Kim Dung (15)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P7) (7)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P6) (4)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P5) (13)
• Hồ Chí Minh – Chân dung một con người (134)