Huế – Đà Nẵng – Hội An (P1)

Trong hành trình vạn lý từ Bắc xuôi Nam, chắc không ai là chưa từng đặt chân đến những danh thắng miền Trung để một lần thưởng ngoạn những lăng tẩm đền đài trầm mặc của thành Huế, để hòa mình vào không khí sôi động hiện đại của Đà Nẵng, rồi lại thích thú khám phá những phố cũ dáng xưa của đất Hội An. Người viết bài này đã hơn một lần như thế, muốn ghi lại đôi dòng vụn vặt về những điều đã có dịp thấy qua

Phần 1: Đất Huế thần kinh

Người xưa kể chuyện vì Hoa cung phi của vua Minh Mạng mà phủ Thanh Hoa phải đọc chệch đi thành Thanh Hóa, rồi cũng vì trùng tên với công thần triều trước mà chữ Hóa được đặt lệch đi là Huế. Nguồn gốc cái tên của mảnh đất này đến giờ cũng chưa ai rõ. Nhưng có một điều chắc chắn là đất Thuận Hóa xưa thời Trần cho đến phủ Phú Xuân sau này nhà Nguyễn và giờ là kinh thành Huế đã và sẽ luôn đóng vai trò huyết mạch của đất nước, là biểu tượng Cố đô của dân tộc, mang trong mình những nét phong phú văn hóa Đông Sơn kết hợp với tính độc đáo của văn hóa Sa Huỳnh – sự dung nạp đã thổi hồn sáng tạo vào kiến trúc thành quách lâu đài lăng tẩm của Huế, vào câu ca điệu ví ngọt ngào, vào tiếng hát Nam Ai Nam Bằng, vào vũ khúc Tứ đại cảnh, vào lễ hội cung đình, vào thú ăn chơi ẩm thực, và vào thơ văn tâm hồn con người đất Huế.

Nhắc đến Huế người ta nói đến sông Hương núi Ngự, Dạ thưa xứ Huế bây giờ, Vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương (Bùi Giáng). Hương Giang thanh bình lịch lãm chảy hiền hòa qua những làng mạc xứ Huế như Đông Ba, Gia Hội, Vỹ Dạ, Kim Long … Còn Ngự Bình thì có hai bên Tả Phù, Hữu Bật sừng sững như một bức bình phong che chắn cho kinh thành.

(Trong ảnh là điện Hòn Chén, nơi nước sông Hương xanh nhất, và cũng là một điện rất linh thiêng theo lời người ở Huế)

Đoạn sông chảy trong lòng thành Huế có cầu Trường Tiền bắc qua:

Những địa danh Huế đã đi vào thơ văn của những người yêu Huế hàng trăm năm qua. Nước sông Hương còn thương chưa cạn, chim núi Ngự tìm bạn bay về … hay dốc Nam Giao còn cao mong đợi, trăng Vĩ Dạ còn gửi câu thề … rồi Bến Văn Lâu còn sâu thương nhớ, Thuyền bến Ngự còn đợi khách về …

Nhà thơ Cao Bá Quát viết trong Tạp vịnh sông Hương:

Ven sông lầu gác trập trùng
Đồn quân, dinh tướng tây đông mấy toà
Thịnh suy mấy chục năm qua
Riêng sen vẫn giữ màu hoa đỏ hồng

Còn Thu Bồn ghi trong “Tạm biệt Huế”:

… Áo trắng hỡi thuở tìm em chẳng thấy

Nắng mênh mang mấy nhịp Tràng Tiền
Nón rất Huế nhưng đời không phải thế

Mặt trời lên từ phía nón em nghiêng

Nhịp cầu cong và con đường thẳng

Một đời anh tìm mãi Huế nơi đâu

Con sông dùng dằng con sông không chảy

Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu
 …

Nhắc đến Huế còn phải nhắc đến Thành nội, Vọng lâu, Cố cung, Đại điện mang bao dấu tích thời gian:

Quần thể kiến trúc Huế còn nổi tiếng với di sản lăng tẩm đẹp nên thơ giữa nơi sơn triều thủy tụ, rồng chầu hổ phục, xứng là mảnh đất địa linh nghìn đời. Ai đã từng đến Huế chắc đều đã dạo qua lăng nhà Nguyễn, nghiêng mình bái vọng những dấu tích cha ông kiến tạo đã ngót nghét hàng trăm năm tuổi.

Xưa Ðào Duy Từ thấy Huế là một vùng đất Phật hiền hòa Ngày vẳng đinh đang chuông Bát Nhã, Đêm khuya dắng dỏi kệ Di Ðà, cảm nhận này càng rõ nét hơn khi ghé chùa Từ Hiếu. Du khách xúc động nghe câu chuyện hiếu đễ của vua Tự Đức với thân mẫu Từ Dũ – dù làm vua một nước nhưng cứ cách một ngày lại cung kính đến chầu hỏi thăm sức khỏe mẹ, tháng nào cũng đủ 15 ngày đều đặn trong suốt 36 năm tại vị – đã trở thành gương sáng cho cháu con đời sau noi theo.

Đến Huế vào một ngày hè tháng 6, trong những buổi Festival lần cuối còn được tổ chức, dạo quanh Đại Nội, nắng Huế hoe vàng, một xích lô, một máy ảnh, một giọng nói Huế để chỉ cho thấy nói cho nghe, làm miên man nhớ Vũ Đình Liên đã cảm khái “Lòng ta là những hàng thành quách cũ, Tự ngàn năm bỗng vẳng tiếng loa xưa“. Nhà thơ Nguyễn Bính một lần ghé Huế, đến thăm xóm Ngự Viên bên đường Gia Hội – chỗ xưa kia vốn là vườn Ngự Uyển, nay chỉ còn vài dấu tích sau buổi phong kiến xế chiều – đã bộc bạch nỗi niềm thi nhân:

Khách du buồn mối buồn sông núi
Núi lở sông bồi cảnh biến thiên …
Ngự Viên ngày trước không còn nữa
Giờ chỉ còn tên xóm Ngự Viên …

Nhớ đất Huế, người ta nhớ đến con người Huế, nhớ đến cô gái Huế. Trai xứ Quảng ở Đàng Trong ra đã thốt lên Học trò trong Quảng ra thi, Thấy cô gái Huế bước đi không đành; còn người Ðàng Ngoài vào thì sững sờ Này ai bán nguyệt, người ai nhỏ, Em ạ yêu nhau chết cũng đành (Hồ Dzếnh). Hàn Mặc Tử thì mê Huế bởi nét mờ nhân ảnh:

…. Mơ khách đường xa khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra 

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà.

Còn với Thu Bồn sau ngày đến Huế:

… Mặt trời vàng và mắt em nâu
Xin chào Huế một lần anh đến

Ðể ngàn lần anh nhớ trong mơ

Em rất thực nắng thì mờ ảo

Xin đừng lầm em với Cố đô …

Đường phố Huế về đêm có phần rộn ràng hơn, người Huế ra đường đi dạo, không khí thanh bình hơn nhiều so với Sài Gòn, Đà Nằng, hay Hải Phòng, Hà Nội:

… Huế đẹp Huế thơ, chỉ nhắc tên thôi đã thấy xao xuyến rồi, một lần dừng chân lòng còn nhớ mãi, một kho tàng văn hóa với thành quách lầu son, một hoàng quyển kỳ thú, không gian lắng đọng, con người ân cần, vẻ đẹp Huế chẳng nơi nào có được, nét dịu dàng pha lẫn trầm tư Xin mượn lời bài hát Giã Từ Cố Đô thay cho lời kết phần 1 này, hẹn năm nay sẽ lại ghé Huế một ngày hè không xa ^^

Xa Cố Đô rồi nghe lòng sầu vương,
Trăng nước đêm nào Vĩ Dạ mờ sương.
Tháng năm âm thầm vọng về Cố Đô
Để tìm bóng người tình xưa
Để nghe những lời tiễn đưa …

Related Posts:

• Huế – Đà Nẵng – Hội An (P2) (3)
• Festival Huế 2008 (1)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P8) (2)
• Trung Hoa Du Ký – Ngày 6: Cửu Trại Câu (4)
• The Ballad of Hồ Chí Minh (4)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P7) (6)
• Non nước Việt Nam (Địa lý) (18)
• Nhìn lại “Thái Bình Thiên Quốc” (P1) (46)
• Trung Hoa Du Ký – Ngày 5: Thành Đô (1)
• Trung Hoa Du Ký – khâu chuẩn bị (3)