Tam Quốc ngoại truyện (P2)

Tiếp theo bài trước, bài này xin mạn đàm về một vài nhân vật trong Tam Quốc diễn nghĩa. Xin mở đầu bằng 3 anh em Lưu Quan Trương:

Lưu Bị
Nhắc đến Lưu Bị chắc không ai mê được . Lưu Bị xuất thân có thể coi là bần hàn, dù là dòng dõi Trung Sơn Tĩnh Vương nhưng xem ra không có cốt cách làm chúa thiên hạ; chả thế mà làm cho nhà Thục lẹt đẹt mãi không khá lên được. Vào buổi ban đầu, Lưu Bị kết nghĩa vườn đào với Quan Vân Trường và Trương Dực Đức có thể coi là việc làm lớn thứ nhất trong đời ông. Sau này, Huyền Đức tam cố thảo lư mời được Gia Cát Lượng ra giúp bình thiên hạ có thể coi là việc lớn thứ hai trong đời. Lúc này Lưu Bị đã 47 tuổi mà Khổng Minh mới có 27 tuổi. Việc lớn thứ ba Lưu Bị làm được chắc là cầm quân đánh Đông Ngô trả thù cho Quan Công mà cuối cùng tự đào hố chôn mình khi bị Lục Tốn hỏa thiêu liên doanh đánh cho tơi bời ở Di Lăng. Trước khi mất, Lưu Bị còn kịp trói buộc Khổng Minh vào lời ủy thác gửi con côi, có thể xem là việc lớn thứ tư trong đời. Lưu Bị đi đâu làm gì cũng đề cao tiết nghĩa hiếu trung nhưng xem ra không làm người ta kính phục; sở dĩ vẫn có người một lòng trung thành vì cái tình đối đãi chúa tôi mà thôi. Trong Tam Quốc Chí hồi 21, khi Tào Tháo uống rượu luận anh hùng cho rằng thiên hạ chỉ có Tào Tháo và Lưu Bị là anh hùng, Lưu Bị lại giật mình rơi đũa, sau mượn cớ vì tiếng sấm; có người làm thơ khen Lưu Bị nhanh trí, riêng người viết bài thấy sao mất hình tượng quá, thảo nào sau này cũng không làm anh hùng lâu được. Lưu Bị khi còn sống đã từng khen Quan Hưng, Trương Bào (con của Quan Công và Trương Phi) rằng “Hổ phụ đúng là không sinh ra cẩu tử”; tiếc thay con cháu Lưu Bị lại là loài cẩu tử. A Đẩu 2 lần thoát hiểm (1 là trận Tương Dương, Trường Bản; 2 là lúc Triệu Vân cướp về từ tay Tôn phu nhân) nhưng sau này cũng không làm nên trò trống gì, thật đáng tiếc lắm thay!

Quan Công
Vân Trường quê ở Giải Lương, Hà Đông; mới buổi đầu xuất hiện đã ra dáng anh hào, về sau này cũng được La Quán Trung dành nhiều ưu ái. Người đời coi Quan Công là biểu tượng cho lòng trung thành và trượng nghĩa. Hồ Chí Minh trong “Tức cảnh” cũng có câu thơ khen ngợi khí tiết Quan Vũ rằng:
Cánh lá khéo in hình Dực Đức
Vầng hồng sáng mãi dạ Quan Công
Quan Vũ buổi lập danh đánh giặc Khăn Vàng đã làm người đời kính nể; sau bất đắc dĩ theo về với Tào Tháo nhưng “thân tại Tào doanh, tâm tại Hán”, ông vẫn luôn một lòng hướng về Lưu Bị. Bỏ vinh hoa phú quý, Quan Công rước 2 chị dâu đi tìm Lưu Bị; trong lúc nghỉ đêm ông lại ngồi ngoài gác cửa, biết trọng lễ nghĩa thật làm người ta kính phục. Cho đến sau này, nhớ cái ơn của Tào Tháo mà Quan Vũ vượt ra quân lệnh tha cho Tào Tháo ở ngõ Hoa Dung càng làm hình ảnh ông trở nên đáng kính hơn. Nhưng phàm ở đời, anh hùng có dũng ắt sẽ kiêu, Quan Vũ cũng không ngoại lệ. Người ta sau này còn phê phán Quan Vũ nhiều vì thói kiêu căng để đến nỗi mất mạng về tay Lã Tử Minh đồng thời làm mất Kinh Châu, làm lung lay gốc rễ nhà Thục.

Nhắc đến Quan Vũ chắc còn phải tán tụng mãi những tích như chém Nhan Lương, Văn Xú; Quá ngũ quan, trảm lục tướng (qua năm ải, chém sáu tướng); Cạo xương chữa thuốc cùng Hoa Đà; dâng nước ngập 7 đạo quân Tào rồi bắt sống Bàng Đức; sau này lại hiển thánh vật chết Lã Mông. Ngoài ra, giang hồ còn đồn đại tích truyện Quan Công dưới trăng chém Điêu Thuyền nhưng chỉ là truyện ngoài chính sử . Kỳ truyện kể rằng 3 anh em Lưu Quan Trương trừ được cái họa Lã Bố thì phải đối mặt với quyết định là làm gì với Điêu Thuyền, giết đi thì uổng quá vì nàng đẹp quá, nhưng cũng không ai lấy nàng làm thiếp được. Quan Vũ hiểu thấu tâm can những người trong cuộc, nhưng vì đại nghiệp không thể đi theo vết xe của Đồng Trác, Phụng Tiên được nữa nên phải dằn lòng mà giết Điêu Thuyền. Nhưng vẻ đẹp Điêu Thuyền quả thực là giáng phàm, Quan Vũ không thể nâng long đao lên được, bất giác buông rơi thanh uyển nguyệt. Đêm đó lại là đêm trăng, thanh long đao rơi xuống trúng vào cái bóng của Điêu Thuyền, ngờ đâu vì thế mà Điêu Thuyền cũng đầu lìa khỏi cổ. Mỹ nhân số một thời Hậu Hán đã bị chém như vậy đó! Truyện bịa đặt mà nghe sao như thật Phạm Văn Bân trong “Tứ đại mỹ nhân” có 1 kết cục khác cho Điêu Thuyền, theo ông:

“Sau khi thành Hạ Bì thất thủ, Lữ Bố bị Tào Tháo giết, không biết tông tích của Ðiêu Thuyền ở đâu cả. Nàng chính là con rồng thiêng, chỉ lộ cái đầu, cái mình với đời mà không cho đời sau biết cái đuôi mình ẩn đi đâu hết! Có thế danh tiếng mới khỏi bị tổn thương.”

Hình tượng Quan Vũ sau này được thần thánh hóa lên quá nhiều đến mức sùng bái thờ phụng; nhưng có một sự thật rằng khí cốt oai phong của “ông mặt đỏ râu dài”, tay cầm thanh đao uyển nguyệt, cưỡi ngựa xích thố dưới lá cờ chữ Quan là hình ảnh đẹp nhất trong Ngũ hổ tướng của nhà Thục thời Tam Quốc

Trương Phi
Dực Đức nước Yên buổi đầu chỉ là anh bán thịt ở Trác Quận nhưng đã thích kết giao hào kiệt; cho đến sau này, xuyên suốt trong Tam Quốc, Dực Đức có thể coi là người sống đúng với lòng mình nhất. Trương Phi sử dụng cây trượng “Bát điểm cương mâu”, khi ra quân rất anh dũng. Chẳng thế đời sau đã vinh danh ông ngay sau trận mở màn với Trình Viễn Trí:
Anh hùng xuất trận buổi đầu tay,
Một thử xà mâu, một thử đao.
Khí tiết rạng ngời oai lực khét,
Chia ba thiên hạ rạng anh hào.

Trương Phi có lẽ được nhớ đến nhiều nhất qua trận Trường Bản với tiếng thét làm vỡ mật tướng Tào vẫn được truyền tụng mãi. Nhưng ngoài câu chuyện đó, người ta còn kính phục Trương Phi ở chữ trung và đức tính phục thiện. Tiêu biểu nhất là tích Hồi trống Cổ Thành khi Trương Phi thách Vân Trường trong 3 hồi trống chém chết tướng Tào. Hình ảnh Trương Phi “thẳng tay giục trống” sau này được khai thác rất nhiều trong các bộ phim dã sử và tuồng. Thế rồi ngay sau khi Quan Vũ một đao chém chết Sái Dương, Trương Phi không ngần ngại quỳ xuống xin anh tha tội. Trương Phi tuy kiêu dũng thiện chiến, sức mạnh hơn người nhưng bình sinh tính nóng như lửa, cũng vì thế mà sau này mạng vong bởi thủ hạ dưới quyền. Trương Phi chết rồi, tam anh chỉ còn một, chẳng trách Lưu Bị cũng không thọ lâu sau đó; Thục Hán suy từ đây.

——————–
(Viết một lèo đói quá, xin hẹn trở lại kỳ sau )

Related Posts:

• Xích Bích đại chiến (17)
• Tam Quốc ngoại truyện (P7) (20)
• Tam Quốc ngoại truyện (P6) (5)
• Tam Quốc ngoại truyện (P5) (2)
• Tam Quốc ngoại truyện (P4) (23)
• Tam Quốc ngoại truyện (P3) (29)
• Tam Quốc ngoại truyện (P1) (9)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P8) (2)
• Huế – Đà Nẵng – Hội An (P2) (3)
• Huế – Đà Nẵng – Hội An (P1) (4)