Tam Quốc ngoại truyện (P1)

Ngoại truyện mà không phải là ngoại truyện, bài viết muốn bình luận về các yếu tố đã làm cho Tam Quốc Chí trở thành bộ tiểu thuyết lịch sử hấp dẫn nhất của Trung Quốc, và cả sau này khi đã được chuyển thể thành phim. Bài viết lần này dành riêng cho thơ ca đề từ trong Tam Quốc diễn nghĩa

Please enable Javascript and Flash to view this Flash video.

Tam Quốc diễn nghĩa chủ đề khúc:
Tam Quốc mở đầu bằng bài “Lâm Giang Tiên” mà Tử Vi Lang đã dịch như sau:

Sông dài cuồn cuộc ra khơi,
Anh hùng: sóng dập, cát vùi thiên thu…
Dở hay, thành bại nào đâu?
Bể dâu chớp mắt , nghoảnh đầu thành mơ !
Non xanh còn đó trơ trơ,
Tà dương lần lửa sưởi hơ ánh hồng.
Lão tiều gặp lại ngư ông,
Bên sông gió mát, trăng trong, kho trời.
Rượu vò lại rót khuyên mời ,
Cùng nhau lại kể chuyện thời xa xưa…
Kể ra biết mấy cho vừa?
Nói cười hỉ hả, say sưa quên đời…

Ca rằng: (chép theo trí nhớ người viết bài)

Trường Giang cuồn cuộn chảy về Đông
Sóng xô vùi dập hết anh hùng
Được, thua, thành, bại theo dòng nước,
Sừng sững cơ đồ bỗng tay không.

Non xanh nguyên vẻ cũ
Mấy độ bóng tà hồng

Bạn ngư tiều giãi dầu trên bãi
Vốn đã quen gió mắt trăng trong
Một vò rượu nếp vui gặp gỡ
Cuộc đời ta trong chén rượu đầy.

Còn đây là khúc ca kết thúc: Download Link

Lời rằng:

Đã mờ rồi ánh kiếm, ánh đao!
Lùi xa rồi tiếng loa, tiếng trống!

Vẫn rõ ràng sống động
Bao gương mặt anh hùng.

Con đường xưa ngập trong cát bụi
Thành quách xưa hóa thành hoang tàn.
Năm tháng oai hùng thành lịch sử
Bao chiến công, tên tuổi còn vang.

Mộng bá vương ai người quyết định?
Lẽ thịnh suy há chẳng có nguyên nhân?
Sự đời vần vũ như mây gió.
Đổi thời gian, đổi cả không gian.

Tụ tán nhờ có duyên.
Ly hợp vốn do tình.

Trả món nợ non sông trước mắt.
Mặc đời sau thiên hạ luận bình.
Nước Trường Giang hóa thành sông lệ.
Gió Trường Giang vang mãi bài ca.

Giữa bầu trời lịch sử.
Muôn triệu ánh sao sa.
Trong dân gian vạn thưở.
Ấy muôn triệu đóa hoa.

Thời kỳ lịch sử:
Lịch sử Trung Hoa đặt dấu mốc đầu tiên là thời vua Nghiêu, vua Thuấn; sau đó Thành Thang lập nên cơ nghiệp nhà Ân. Nhà Ân trải qua hơn 500 năm, cuối cùng mất trong tay Trụ Vương Ân Thọ do cũng vì đam mê tửu sắc. Câu chuyện Trụ Vương-Đắc Kỷ nhất định sẽ có dịp bàn luận khi nói tới Phong Thần Diễn Nghĩa của Hứa Trọng Lâm.

Nhà Ân mất, Châu Võ Vương được Khương Tử Nha phò tá lập nên nhà Châu, thiên hạ thái bình thịnh trị trong hơn 8 đời rồi cũng loạn lạc do cái loạn Khuyển Nhung mà mầm mống cũng vì Châu Tuyên Vương mê đắm Bao Tự mà ra. Nhà Châu suy yếu, 7 nước mạnh lên, lập nên thế cuộc Chiến Quốc trong suốt 873 năm – thời kỳ này có thể coi là thời kỳ nhiều biến động nhất của lịch sử Trung Hoa cổ và đã được Phùng Mộng Long chép lại qua Đông Chu Liệt Quốc. Ngoài ra, một tích truyện cũng rất đặc sắc thời này là truyện Bàng Quyên – Tôn Tẫn trong Phong Kiếm Xuân Thu của Tô Chẩn, chúng ta sẽ có dịp đề cập đến truyện này.

Trong 7 nước thời Chiến Quốc, Tần là nước mạnh nhất. Thủy Hoàng Đế với tài thao lược trị quốc đã gồm thâu 6 nước (Tề, Sở, Hàn, Triệu, Ngụy, Yên); thiên hạ tuy hết loạn can qua, nhưng Thủy Hoàng bạo ngược nên không được lòng dân. Nhà Tần mạnh vậy mà chỉ truyền được đến thời thứ hai thì mất. Cao Tổ Lưu Bang trong cuộc phân tranh đối đầu với Sở Bá Vương Hạng Vũ, vì khéo léo dùng người và tài mưu trí nhìn xa trông rộng, kèm theo Trương Lương, Hàn Tín, Tiêu Hà phù tá mà cuối cùng giành được giang sơn. Hán Sở tranh hùng do Mộng Bỉnh Sơn dịch đã chép lại chân thực và hấp dẫn câu chuyện đối đầu này.

Thiên hạ tan lâu lại hợp, nhưng hợp rồi ắt sẽ lại tan. Nhà Hán truyền được đến đời Hán Hiến Đế thì suy yếu; từ đây thiên hạ chia ba. Cái thế chân vạc Ngụy, Thục, Ngô được La Quán Trung xây dựng thành tiểu thuyết dã sử Tam Quốc diễn nghĩa chính là nhắm vào thời kỳ này. Sau này kèm theo lời bình của Mao Tôn Cương, Tam Quốc đã trở thành cuốn sách gối đầu cho bất cứ ai đam mê dã sử cùng hình tượng các nhân vật, trận đánh lịch sử.

Để không đi xa quá chủ đề về ca từ, bài viết xin đề cập đến 1 đoạn cổ nhạc trong phim Tam Quốc; đoạn cổ nhạc này là lúc Trương Thị hát trong trại Tào Tháo sau khi Tào Tháo bị Trương Tú đánh úp ở Uyển Thành mà mất Tào Ngang, Tào An Dân, cùng danh tướng Điển Vi. Bài hát đúng là khúc ca thê lương cho số phận con người thời loạn, cho dù anh hùng cũng phải rơi lệ; Tào Tháo mất Điển Vi như mất đi cánh tay, còn thương tiếc hơn con cháu chết trận:
Download Link

Tam Quốc lược ca:
Tam Quốc trăm nhân vật vạn con người sau cuối cũng được La Quán Trung khép lại bằng bài thơ có thể coi là tuyệt tác như sau:

Gươm Cao Tổ Hàm Dương thưở nọ,
Vầng phù tang soi đỏ góc trời.
Chân nhân bạch thủy nối ngôi,
Quạ vàng bay bổng tuyệt vời mây xanh

Vận suy bĩ thương tình Hiến Đế
Mảnh kim ô đã xế non đoài
Tiếc thay Hà Tiến vô tài
Gian thần Đồng Trác nắm ngôi triều đường

Vương Tư Đồ mưu toan quật khởi,
Đảng Dĩ, Thôi lại nổi đùng đùng.
Bốn phương trộm giặc như ong,
Ầm ầm sáu cõi anh hùng kéo ra.

Chí Tôn Sách đánh qua Giang Tả,
Cánh họ Viên giữ ngả Hà Lương
Ba Tây có gã Lưu Chương
Lưu Biểu chiếm giữ Kinh Tương xưng hùng.

Yên và Lỗ đóng vùng Nam Trịnh,
Toại cùng Đằng giữ tỉnh Hà Lương
Công Tôn Toản, Lã Ôn Hầu,
Nọ thành Trương Tú, kia lầu Khồng Dung.

Tào Tháo mới gian hùng quỷ quyệt
Khéo dùng mưu thu hết anh hào
Đường đường tướng phủ ngôi cao
Uy quyền hống hách ai nào dám đương.

Huyền Đức cùng Quan, Trương kết ngãi,
Thề cùng nhau đem lại sơn hà.
Chỉ thương bốn bể không nhà,
Nay đây mai đó lân la cõi trần.

Cầu Gia Cát ần cần quyến cố,
Giãi tấm lòng gắn bó nhỏ to.
Rồng bay hổ nhảy ganh đua,
Tây Xuyên gây dựng cơ đồ một nơi

Thành Bạch Đế mấy lời thấm thót,
Tình thác cô chua xót nhường nào.
Kỳ Sơn trỏ ngọn cờ đào,
Một tay mong chống trời cao nghìn trùng.

Ngờ đâu vận đã cùng khôn gượng,
Nửa đêm gò Ngũ Trượng sao sa.
Khương Duy cậy sức làm già,
Chín phen đánh Ngụy kể đà uổng công.

Đường vào Thục, Đặng, Chung kéo đến
Phận Viêm Lưu phút biến thành Tào.
Tào kia chằng được là bao,
Lại đem thiên hạ mà trao tay người.

Đền Thụ Thiện ngất trời mây phủ,
Sông Tam Giang sóng gió êm dòng.
Hàng vương xiết nỗi thẹn thùng,
Công hầu may cũng thong dong một đời.

Ngẫm thế sự cũng bời bời ngán nỗi,
Cuộc tang thương biến đổi khôn lường.
Tam phân một giấc mơ màng,
Viếng đời gọi có mấy hàng nôm na.

Hợp tan, tan hợp âu đó cũng là lẽ nhiệm màu của đất trời vậy

Người viết bài này sẽ còn trở lại chủ đề Tam Quốc dưới góc độ khác

Related Posts:

• Tam Quốc ngoại truyện (P5) (2)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P5) (13)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P8) (2)
• Trung Hoa Du Ký – Ngày 7: đáo Tứ Xuyên (7)
• Tam Quốc ngoại truyện (P7) (20)
• Tam Quốc ngoại truyện (P6) (5)
• Tam Quốc ngoại truyện (P3) (29)
• Phim dã sử Trung Quốc nên xem (13)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P6) (4)
• Tam Quốc ngoại truyện (P4) (23)