“Apocalypto” hay câu chuyện về người Maya

“Apocalypto” (2006) là bộ phim mới nhất được sự đầu tư dàn dựng công phu của đạo diễn Mel Gibson. Có thể nhận xét ngay bộ phim là sự thành công vượt bậc của Mel Gibson. Không hoành tráng như “Lord of the Ring” của Peter Jackson, “Apocalypto” hấp dẫn người xem bởi tính lịch sử của câu chuyện, sự trau chuốt trong đạo cụ trang phục, cũng như diễn xuất tuyệt vời của các nhân vật trong phim. Bộ phim bên cạnh mảng chính về số phận 1 bộ tộc thổ dân sống giữa bán đảo Yucatán, còn đề cập một phần đến một nền văn minh nổi tiếng thế giới – nền văn minh Maya.

Người viết bài này lấy cảm hứng từ bộ phim, kèm theo chút hiểu biết về văn minh Trung Mỹ, mạo muội vài lời về bộ phim cũng như khía cạnh lịch sử được phản ánh trong phim.

Mel Gibson là ai?

Ông là đạo diễn tài ba người Mỹ nổi danh với những bộ phim như “Braveheart” (1995) hay “The Passion of the Christ” (2004). Sự hóa thân của ông vào vai nhân vật William Wallace – người anh hùng dân tộc của Scotland trong cuộc chiến đấu chống lại sự xâm lăng của nước Anh thế kỷ 13-14 – đã mang lại cho ông thành công vang dội với 2 giải Oscar năm 1995 cùng với sự mến mộ của đông đảo người xem toàn thế giới trong hơn 10 năm qua.

Năm 2006, Mel Gibson lại làm người ta nhớ đến ông khi một lần nữa khi bộ phim mang nhiều yếu tố lịch sử do ông đạo diễn được tung ra vào mùa nghỉ lễ được rất nhiều nhận định khen ngợi.

Đôi nét về lịch sử các nền văn minh lớn

Trước khi đề cập đến bộ phim và nền văn minh Maya trong phim, người viết muốn có đôi dòng tóm tắt các nền văn minh lớn của thế giới. Văn minh nhân loại nếu muốn nói cho chính xác thì quả là không thể. Theo nhiều nhận định, cái nôi văn minh của loài người bắt nguồn từ nền văn minh Lưỡng Hà (3500 TCN), tiếp theo là văn minh Ai Cập dọc sông Nin (3300 TCN) và nền văn minh sông Ấn (3300 TCN). Nền văn minh Trung Hoa sông Dương Tử bắt đầu vào những năm 2500 TCN, triều đại Thành Thang nhà Thương được ghi nhận là triều đại vĩ đại đầu tiên trong lịch sử Trung Hoa vào khoảng năm 1600 TCN. Tại Trung Mỹ, văn minh người Maya và Aztec đặt những dấu mốc đầu tiên vào những năm cuối thiên niên kỷ 1 TCN. Còn tại Nam Mỹ chứng kiến sự phát triển thịnh vượng phồn vinh của văn minh người Inca từ thế kỷ 13 cho đến lúc suy tàn vào thế kỷ 16.

Bộ phim lấy bối cảnh trong những năm suy tàn của người Maya, ngay trước khi người Tây Ban Nha tìm ra vùng đất này. Phim xoay quanh số phận của Jaguar Paw và những người trong bộ tộc của anh khi họ bất ngờ bị đánh úp và bắt làm tù binh bởi 1 bộ tộc Maya hùng mạnh để cuối cùng trở thành vật hiến tế thần Mặt trời. Toàn bộ phim là ngôn ngữ Maya cổ, trang phục cực kỳ ấn tượng, đẹp và rõ ràng đến từng đường nét. Cuộc tấn công, áp giải, trốn thoát, truy đuổi, và kết thúc của những số phận khác nhau trong suốt hơn 2 tiếng phim thì xin để bạn đọc tự khám phá.

Trong phim có một đoạn đặc biệt về lễ hiến tế tù binh của người Maya. Trước đây đã có 1 bộ phim khoa học khá dài mô phỏng về tập tục cổ này khi nạn nhân sẽ bị mổ bụng và moi tim trước khi bị chặt đầu và quăng xác xuống dưới chân tháp.

Người ta tin rằng nghi lễ này có thể thực hiện trong vỏn vẹn 3 phút! Các nhà khoa học thậm chí còn nhờ các chuyên gia giải phẫu thực hiện thí nghiệm moi tim hình nộm trong vòng 3 phút. Có 2 giả thuyết được đưa ra: người Maya phá vỡ xương lồng ngực rồi moi tim nạn nhân ra; hoặc họ rạch bụng rồi luồn tay lên để móc tim ra. Giả thuyết thứ nhất gặp nhiều cản trở do công cụ thời đó chỉ là dao đá, rất khó phá vỡ xương ngực. Giả thuyết thứ hai có vẻ khả thi hơn cả, và thực tế các nhà khoa hoạc đã thành công trong việc moi tim nhân tạo dưới 3 phút theo cách đó.

Những nhà sử học Tây Ban Nha chép lại rằng bằng hủ tục trên, gần 100.000 nghìn người (chủ yếu là tù binh) đã bị tế sống để cầu nguyện thần linh, và máu họ nhuốm đỏ các đài và bệ hiến tế. Tuy nhiên, cũng có nhiều giả thuyết cho rằng con số đó bị phóng đại để biện minh cho hành động xâm lược và chinh phạt của người Tây Ban Nha vào thời kỳ đó. Rồi cũng có người cho rằng người Maya không tàn bạo và khát máu như vậy, mà chính là người Aztec mới thích những cảnh giết chóc hiến tế.

Sự thực về người Maya và Aztec ra sao thì chắc chưa có câu trả lời chính xác. Chỉ biết rằng sâu trong rừng già Trung Mỹ, tại bán đảo Yucatán đã từng có 1 nền văn minh huy hoàng ngự trị suốt gần thế kỷ, bao quanh nó là những câu chuyện kỳ bí về kim tự tháp bậc thang, về hệ thống lịch chính xác dựa trên chiêm tinh học, về chữ viết và toán học tiên tiến, về những tập tục đẫm máu, và đặc biệt là về sự diệt vong của huyền thoại trong câm lặng bởi dịch bệnh, thiên tai và chiến tranh tự tàn sát.

Nhưng cho dù nền văn minh Maya đã suy tàn, con cháu của người Maya chưa bao giờ biến mất, kể cả trong thời kỳ nội chiến cũng như khi thực dân Tây Ban Nha xâm lược Trung Mỹ năm 1511. Cho đến bây giờ, gần 6 triệu hậu duệ người Maya vẫn còn sinh sống tại Mexico, Guatemala, Belize, phía Tây Honduras và El Salvador; phần lớn trong số họ vẫn giữ được những nét đặc trưng văn hóa và tín ngưỡng của cha ông.

Nhân tiện xem phim “Apocalypto” mà có vài lời dông dài khuyến cáo mọi người dành thời gian xem phim để biết thêm đôi chút về lịch sử những vùng đất cổ đại. Mở đầu phim là một câu rất ý nghĩa của W.Durant

“A great civilization is not conquered from without until it has destroyed itself from within.”

Article ends here, perhaps you want to share it!

• 

Related Posts:

• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P8) (3)
• ‘The Lives of Others’ – Oscar Alert (7)
• Huế – Đà Nẵng – Hội An (P1) (5)
• Thơ và Nhạc Trung Hoa trong phim (P7) (12)
• Phim dã sử Trung Quốc nên xem (13)
• The Warlords – Đầu danh trạng (2007) (5)
• Cannes Film Festival 2007 (5)
• The Rebel – Dòng máu anh hùng (77)
• Great movies for weekend at a glance (0)
• “Curse of the Golden Flowers” Review (15)