Ngày 1: Leh – Buổi chiều phố thị

Chúng tôi hạ cánh xuống sân bay Leh khá sớm, đoàn Việt Nam chỉ có 2 mống, mà dưới sân bay đã có 3 nhân viên của khách sạn đợi sẵn, kèm theo rất nhiều tốp lính lăm lăm súng ống, vừa thấy đã rét Sân bay này trước đây là sân bay quân sự, bốn phía xung quanh là tiền đồn và vô số trạm gác, tuy nhiên không khí rất thanh bình, khách du lịch có thể thoải mái chụp ảnh mà không bị hỏi han.

Về đến hotel, chúng tôi ăn sáng nhẹ rồi đi … ngủ theo khuyến cáo của bác chủ khách sạn với lý do để thích nghi với độ cao. Tỉnh dậy lúc 2h chiều, đầu nhức như búa bổ, chúng tôi tu nước như vạc mới đủ sức khăn gói đi chơi quanh thành phố. Một vài hình ảnh hotel Yasmin đơn sơ giản tiện:

Trời chiều thành phố nhiều mây gió lạnh. Ra khỏi hotel đi dạo, chúng tôi bắt gặp những ngõ nhỏ quanh co với 2 bên tường bao thấp lè tè, nhà nào cũng trồng hoa đào trắng trong sân đẹp lạ mắt:

Xuân vẫn còn đâu đây trong lòng thành phố, cũng bởi nhờ những chùm hoa muộn này:

Chỉ trong 1 con hẻm nhỏ mà đã có mấy nhà trọ cho du khách lựa chọn. Giá thuê phòng thường từ 600 INR/đêm (tương đương 14 USD) đến vài ngàn INR, tùy vào việc bạn sẽ tắm vòi hoa sen hay dùng xô đựng nước nóng đun sẵn!

Vì chưa đến mùa du lịch cao điểm, quang cảnh Leh vẫn còn trễ nải lười biếng, đường phố còn ít xe và chưa quá ồn ào. Chúng tôi được “quảng cáo” là trung tuần tháng 8-9 thì chuyện kẹt xe là thường tình ở đây

Các dịch vụ ở Leh đều đầy đủ đến bất ngờ, đổi ngoại tệ tỷ giá tốt hơn sân bay và cũng ko mất commission. Thẻ Credit Card dùng được ở hầu hết các tiệm buôn bán. Tuy nhiên do hay bị mất điện nên nhiều tiệm lấy lý do không có đường truyền để đòi thanh toán tiền mặt. Western Union ở Leh ngoài dịch vụ đổi tiền còn có dịch vụ ứng tiền trên thẻ, Visa-Master-JCB-Amex loại nào cũng chiều, commission rút tiền trước từ thẻ Visa là 4%. Chỉ cần passport là bạn có thể làm được, không cần điền form hay khai báo gì, dịch vụ nhanh chóng và lịch sự. Dịch vụ gọi điện thoại quốc tế ở Leh khoảng 26 INR (~0.6 USD) cho mỗi phút về VN.

Bản đồ tham quan các điểm chính của Leh:

Mới nhìn vào người ta sẽ dễ tưởng tượng ra đây là Lhasa thu nhỏ với cung điện Leh Palace, Stupa gate, Leh Jokhang, và nhiều các điện thờ nhỏ rải rác trong thành phố. Nhưng phải đến tận nơi mới thấy các khu này đều không được bảo quản tốt, nếu không muốn nói phần lớn đã thành phế tích hoang tàn, những dấu ấn xưa của kinh đô Phật giáo giờ chỉ còn phảng phất trong Leh!

1.1. Leh Palace

Từ bất kỳ góc nào của Leh, du khách đều có thể thấy cố cung Leh Palace nằm trên quả đồi thấp trung tâm thành phố. Tuy thế đường lên Leh Palace ngoằn nghèo tốn sức, vé vào cửa là 100 INR mà bên trong đã hoang hóa gần hết …

Xây dựng bởi Tsewang Namgyal – ông vua đầu tiên của vương triều Namgyal (1533-1834) – Leh Palace đã từng được xưng tụng là bản sao của Potala cung do cấu trúc 9 tầng tương đồng, vật liệu cũng từ đá tảng, bùn gỗ … Nhưng đến thế kỷ 19 khi đế chế Namgyal sụp đổ thì cung điện này cũng bị bỏ hoang.

Khám thờ duy nhất và cũng là gian phòng còn nguyên vẹn hiếm hoi của toàn bộ Leh Palace:

Ngày nay du khách lên Leh Palace chủ yếu để nhìn ngắm khung cảnh thung lũng dưới chân nhiều hơn là tìm lại dấu xe ngựa cũ …

1.2. Pháo đài Tsemo

Ở ngọn đồi cao phía sau lưng Leh Palace là cụm pháo đài Tsemo Fort và 1 khám thờ nhỏ thờ Phật Tương Lai Maitreya. Du khách có thể leo trực tiếp từ Leh Palace lên, hoặc chạy xe vòng quanh quả đồi để đi lên. Lonely Planet sử dụng cách đầu tiên nhưng chúng tôi thì đã đủ chóng mặt nên chọn cách di chuyển thứ hai.

Khung cảnh trên Tsemo Fort cũng vắng lạnh không kém gì người hàng xóm Leh Palace:

Vì nằm cao hơn Leh Palace, cũng có thể xem là chỗ cao nhất trong lòng thành phố, pháo đài Tsemo cho người ta cái nhìn khoáng đạt. Phía Tây pháo đài:

Còn phía Đông pháo đài nhìn thẳng vào 1 công trình kiến trúc nhân tạo khác – tháp Hòa Bình (Shanti Stupa) nằm ở quả đồi thấp hơn xa xa – cũng là 1 điểm mà ai cũng đến, tuy không có gì đặc biệt Đúng là ngó bên ni đồng mênh mông bát ngát mà ngó bên tê đồng cũng bát ngát mênh mông …

1.3. Shanti Stupa

Cũng giống như rất nhiều các tháp Hòa Bình khác được dựng lên ở Tây Tạng, Nepal, Srilanca …, người Nhật đã khéo léo chọn nơi đắc địa để xây Shanti Stupa ở Leh. Stupa này đã đứng đây từ năm 1985.

Từ Shanti Stupa nhìn về phía Bắc là một phần dãy Ladahk Range:

Còn dưới chân Stupa là các thưở ruộng canh tác của người dân Leh, mới nhìn thì thấy toàn đất cát sỏi, không rõ họ cày bừa kiểu gì …

Sát Tháp Hòa Bình là khu điện thờ Phật Thích Ca Mâu Ni, tuy nhỏ nhưng được bảo quản bài trí rất nghiêm cẩn và rực rỡ

Mới đó đã sắp tắt nắng, chúng tôi xuống đồi về lại khách sạn. Trời chiều nhiều mây, không khí lại se lanh, chợ cũng sớm tàn để mọi người về nhà quấn chăn.

Từ ban công phòng tôi nhìn ra phong cảnh rất hữu tình, khó mà vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ được ^^

Do điều kiện khan hiếm, ở Leh thường xuyên bị cắt điện, và giờ có điện thường từ 6h tối đến sau 12h khuya là lại cúp Chúng tôi về đến khách sạn thì cũng vừa lúc có điện, trong lòng lấy làm may mắn lắm, định tẳm giặt trước khi đi ăn tối, ai dè nước chưa kịp nấu! Đợi một lúc sau thì 1 em giai gõ cửa phòng xách vào 2 xô nước nóng vừa đun! Cảm giác vừa tắm vừa nhìn núi tuyết xa xa quả là khó tả, rét run người bởi lạnh từ trong đầu lạnh ra …

Bóng tối trùm lên Leh rất nhanh, phố phường kiệm đèn, cửa hàng đóng sớm, không ồn ã như các nơi khác, Leh gần như im lặng hoàn toàn. Có lẽ chỉ còn quán ăn là nhộn nhịp. Nếu bạn là người thích ẩm thực thì Leh chắc sẽ làm vừa lòng bạn ^^ Quán ăn trên phố đều có các món Ấn Độ, Trung Quốc, và món Âu nấu vừa khẩu vị cho mọi khách du lịch, giá cả phải chăng. Trung bình 1 bữa ăn cho 2 người (kể cả đồ uống) khoảng 400 INR (~10 USD).

Chúng tôi leo lên giường sớm hơn bình thường, chuẩn bị cho ngày 2 sẽ rời Leh đi thăm các tu viện Phật giáo nổi tiếng trong vùng. Lúc này mới có 8 giờ 30 tối (giờ VN) ngày Quốc tế Lao động, phố phường quê mình chắc hẳn đông đúc lắm!

1. Đôi dòng giới thiệu sơ lược về Ladakh

Không phải chờ đến lúc bộ phim ‘3 Idiots‘ ra mắt và được hâm mộ trên toàn thế giới thì những hình ảnh đẹp mê người của vùng phía Tây dãy Himalaya mới làm cho người ta say đắm. Với người Ấn Độ, toàn bang Jammu & Kashmir từ lâu luôn được coi là chiếc vương miện của đất nước, và bên trong J&K thì Ladakh là thiên đường của sự sống, đúng về cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Lonely Planet vinh danh Ladakh là 1 trong 10 nơi phải đến cho những người đang yêu và cả kẻ thất tình!

Ladakh nằm ở đâu trên bản đồ Ấn Độ?

Có lẽ ít đất nước nào làm cho người ta choáng ngợp bởi sự phong phú về địa hình, khí hậu, lịch sử, văn hóa như Ấn Độ. Trong đó chiếc vương miện của Ấn Độ – J&K – nằm ở vị trí cực kỳ nhạy cảm và trọng yếu. Phía Tây giáp với Paskitan, phía Đông giáp với Trung Quốc; cả 2 đường biên giới Tây-Đông này cho đến nay vẫn chưa được phân định rõ ràng và đã từng là điểm nóng giao tranh nhiều thế hệ. Lọt thỏm vào giữa dãy Karakoram chạy bên phải và dãy Zanskar chạy bên trái, toàn bộ Ladakh như được 2 bức tường tự nhiên bảo vệ thoát khỏi mọi biến cố xung đột quân sự. Người ta càng nhắc đến biên giới Kashmir nóng bỏng bao nhiêu thì ngược lại càng đề cao tính an toàn yên tĩnh của riêng Ladakh bấy nhiêu. Cho đến những năm 1970 khi chính phủ Ấn Độ chính thức mở cửa Ladakh cho du khách trong và ngoài nước được thăm quan du lịch thì người ta mới có điều kiện kiểm chứng sự độc đáo này.

Về mặt lịch sử địa lý, Ladakh chắc không xa lạ với những thương nhân trên con đường tơ lụa huyền thoại kết nối Trung Hoa – Ấn Độ đến tận Địa Trung Hải. Từ Tân Cương vượt qua dãy Karakoram, người ta đặt chân vào Ladakh và chắc chắn sẽ bị mê hoặc bởi chất lượng hảo hạng của lụa Cashmere (còn có tên khác là Pashmina) cắt từ lông của loài dê núi nuôi trên những vùng tuyết phủ quanh năm của Ladakh. Không phải tự nhiên mà nhắc đến nơi đây, du khách đều ước ao sở hữu nhưng tấm khăn choàng, áo len Pashmina cực nhẹ và cực ấm. Có 1 điều đáng tiếc nhỏ, do kỹ thuật thêu tay của người Ladakhi chưa cao nên cho đến ngày nay, lông dê sau khi được cắt từ Ladakh vẫn được chuyển về Srinaga hay Jammu để làm thành thành phẩm cuối, rồi bán lại với giá khá cao

2. Đường vào Ladakh

Về mặt hành chính, bản thân Ladakh được chia ra làm 2 khu: Kargil và thủ phủ Leh. Nhưng tự nhiên lại có 1 sự phân định khác cho Ladakh, đó là sự phân chia bởi những thung lũng và dòng sông. Tổng quan Ladakh gồm 3 thung lũng chính: Shyok, Nubra, và Indus. Còn tôn giáo ở Ladakh tự nó có cách chia của riêng mình: một phần lớn chủ yếu theo đạo Hồi dòng Shia (Shia sect, Ladakhi Muslims) sống bên phía Tây của Ladakh gần Kargill; một nhánh nhỏ theo đạo Hồi dòng Sunni (Sunni sect) sống ở thủ phủ Leh; và số lượng rất đông đảo tín đồ Phật giáo sống ở Leh mà tôi xin gọi là Ladakhi Buddhism bởi đây là sự kết tinh lâu đời của tín ngưỡng Phật giáo Kashmir (Kashmiri Buddhism) với cổ giáo Bon và Phật giáo Tây Tạng (Tibetan Buddhism) đã làm Ladakh đặc biệt trở thành 1 vương quốc Phật giáo kỳ thú tuy có nhiều điểm tương đồng với người anh em Tây Tạng nhưng bản thân nó vẫn có những nét riêng biến ảo mà tôi xin dành viết cụ thể hơn ở các bài sau.

Đối với khách du lịch, có 2 cách để vào Ladakh: đường bộ hoặc đường hàng không.

a) Đường bộ: có 2 tuyến chính Srinaga-Kargil-Leh và Manali-Leh.

- Chạy từ Tây sang Đông, tuyến Srinaga-Kargil-Leh dài hơn 420km chạy qua 2 độ cao chính là Zoji La (~3500m) và Fotu La (~4100m) thường cần khoảng 2 ngày để đi hết, nghỉ 1 đêm ở Kargil.

- Tuyến thứ 2 Manali-Leh dài gần 480km ngày nay trở nên phổ biến hơn, cho phép du khách di chuyển từ Delhi qua bang Himachal Pradesh rồi bắt đầu công cuộc chinh phục những độ cao nằm giữa Manali và Leh như: Rohtang La (~3978m), Baralacha La (~4895m), Lachang La (~5060m), Tanglang La (~5360m). Tương tự tuyến 1, tuyến 2 này cần trung bình 2 ngày, nghỉ đêm giữa đường ở trấn Sarchu hoặc Keylong.

Do tính chất khí hậu nhiều tháng tuyết phủ nên 2 đường bộ này thường chỉ mở cửa từ đầu tháng 5 đến cuối tháng 10 hàng năm. Bang J&K có hẳn 1 site riêng để du khách và lái xe kiểm tra điều kiện đường mở hay đóng vào các thời điểm trong năm: http://leh.nic.in/

Một cảnh thường thấy trên các tuyến đường bộ của vùng Ladakh khi tuyết chưa tan hết:

b) Đường hàng không: bởi không phải lúc nào cũng có thể di chuyển bằng đường bộ nên bay luôn là sự lựa chọn nhanh chóng nhất (nhưng chưa chắc an toàn nhất) cho du khách muốn đến Leh. Cũng vì thế mà việc bay từ Delhi đến Leh tuy phổ biến và chỉ kéo dài gần 1 tiếng đồng hồ nhưng giá vé (trung bình 100USD/chiều) được coi là cực kỳ đắt so với mặt bằng trung giá vé nội địa Ấn Độ.

Có 4 hãng hàng không bay vào/ra Leh:

- GoAir: http://www.goair.in – Thể loại: HK giá rẻ, không có đồ ăn, ít chuyến, thường hoãn nhất trong số 4 hãng

- Air India: http://www.airindia.in – Thể loại: HK giá rẻ, không có đồ ăn, số lượng chuyến cũng không nhiều và hay có đình công nên lịch bay khó tin cậy

- Jet Airways: http://www.jetairways.com – Thể loại: HK chất lượng cao, giá đắt hơn GoAir và AirIndia, đồ ăn ngon và phong phú, hiếm khi hoãn hay trễ chuyến

- King Fisher: http://www.flykingfisher.com – Tương tự Jet Airways, nhưng tiếp viên xinh hơn, được coi là 1 trong những hãng HK nổi tiếng về việc tuyển chọn tiếp viên cực xinh

Cả 4 hãng trên đều đặt chỗ online và xuất vé điện tử. Riêng JetAirways và KingFisher còn cho phép chọn trước chỗ ngồi khi làm web check-in nên có thể sắp xếp ngồi cạnh cửa sổ ngắm cảnh khi bay vào/ra Leh. Các hãng đều tăng chuyến (2-3 chuyến/ngày) trong những mùa du lịch Ladakh (tháng 5 đến tháng 10), thời gian bay vào thường khá sớm (6am, 7am ..) và thời gian bay ra thường là sau buổi trưa nên rất tiện lợi cho khách du lịch.

Bay vào Leh lúc 6h sáng khi mặt trời mới ló:

Trong chuyến đi lần này, tôi có dịp thử qua 2 hãng này và người bạn đồng hành thì bay vào bằng GoAir, mọi chuyến bay đều nhanh chóng, đúng giờ, an toàn, và đắt. Có 1 lưu ý nhỏ là độ cao của Leh khoảng 3600m so với mực nước biển nên ai cũng xây xẩm mặt mày và khó thở! Thêm vào đó là khí hậu Ladakh lạnh hơn so với các vùng khác của Ấn Độ nên mọi người nên chuẩn bị sẵn áo ấm khi xuống sân bay.

Ngoài ra do tính chất phức tạp của vùng Kashmir nên việc kiểm tra an ninh khi bay vào/ra Leh lâu hơn bình thường, tuy nhiên hoàn toàn không có gì phiền hà. Du khách chỉ được mang máy ảnh, điện thoại, laptop và đồ quý giá trong hành lý xách tay lên máy bay. Còn quần áo, đồ ăn, đồ dùng cá nhân, mỹ phẩm, thậm chí cả pin máy ảnh thừa đều được hướng dẫn cho vào hành lý gửi. Nói túm lại là đồ xách tay càng gọn nhẹ càng tốt để khỏi mất công mở hết ra kiểm tra.

3. Hành trình của chúng tôi trong chuyến du ký lần này

- 29/4: đáp máy bay Sài Gòn – KL chuyến 9.10pm-12am

- 30/4: bay AirAsia chặng KL-Delhi 5.40pm-8.40pm. Thời gian thực bay khoảng 5 tiếng 30’, chênh lệch múi giờ 1.5 tiếng

- 1/5: sáng sớm bay JetAirways chặng Delhi- Leh 5.40am-6.55am. Nghỉ ngơi đến trưa, chiều bắt đầu đi quanh Leh thăm Leh Palace, Palace Gompas, Jama Masjid, dừng chân ngắm Leh từ Shanti Stupa

Chúng tôi mua tour của Yasmin Hotel 7 ngày 6 đêm bao gồm: bữa sáng, phòng đôi, xe và lái xe đi tất cả các điểm theo lịch trình dự kiến chúng tôi đặt ra, vé thăm qua mọi địa điểm, permit vào Nubra Valley và Pangong Lake, nghỉ 1 đêm trong Nubra Valley, cưỡi lạc đà ở làng Hunder. Gần như tất cả mọi thứ, trừ bữa trưa và bữa tối.

Giá Yasmin có thể coi là rẻ nhất trong những hotel và agency tôi liên hệ, tổng cộng 26,000 INR cho 2 người, tương đương 600 USD cho 2 người. Việc book tour thong qua email, không đặt cọc tiền, thanh toán mọi chi phí sau chuyến đi trực tiếp ở hotel, trả bằng đồng Rupee hay USD đều được. Tỷ giá trung bình trong thời gian chúng tôi ở Leh là 1 USD = 43.2 Rupee (chú ý: bạn có thể mặc cả tỷ giá chút đỉnh nếu đổi nhiều).

Chú ý: hoàn toàn ko bắt buộc phải mua tour hay thuê guide bên trong Ladakh nói riêng và Kashmir nói chung. Du khách tự do đi lại và khám phá theo ý thích. Một số khu vực cần permit cho người nước ngoài như Nubra Valley, Pangong Lake, Tso Mori Lake thì permit có thể xin trong Leh dễ dàng. Cách di chuyển giữa các điểm ở Leh chủ yếu là taxi, có thể thuê theo từng chặng hoặc thuê vài ngày. Ngoài ra bus cũng có nhưng tần suất thấp, có lẽ chưa phải mùa du lịch cao điểm (tháng 6 -> tháng 10) nên chúng tôi ít gặp xe buýt địa phương chạy đưa đón du khách. Ngoài ra các bạn Ấn Độ còn rất thích tự thuê xe máy lái nhưng chúng tôi không dám liều vì sợ rét và mù đường

- 2/5: đi về phía Đông Nam thành phố, đến thăm 3 tu viện nổi tiếng trong vùng: Hemis (cách Leh 40km), Thiksey (cách Leh 19km), Shey (cách Leh 14km)

- 3/5: đi Nubra Valley cách Leh 120km. Tuy quãng đường không dài nhưng cheo leo gian khổ. Vượt Khardung La pass (5400m) vào giữa trưa, buổi chiều xuôi về sườn Bắc của đèo đến thăm tu viện Diskit, cưỡi lạc đà 2 bướu ở Hunder và nghỉ 1 đêm ở đây

- 4/5: từ làng Hunder lái xe đến thăm làng Sumur và tu viện Samstaling rồi lại qua Khardung La trở về Leh

- 5/5: khám phá hướng Tây của Leh, đi thăm tu viện cổ xưa nhất của Leh: Lamayuru. Trên đường về dừng chân ở Alchi thăm làng Alchi và tu viện Alchi (cách Leh khoảng 70km).

- 6/5: khởi hành từ sáng sớm và dành ra nguyên ngày đi hồ Pangong cách Leh hơn 160km.

(Thường trong các ngày ở Leh, khoảng 6h chiều là chúng tôi đã về đến thành phố nên buổi chiều tối thả sức dạo chơi ăn uống và mua sắm. Internet của Leh nhanh hơn mong đợi, Facebook không bị chặn, còn đt Quốc tế thì cước phí rẻ không tin nổi!)

- 7/5: sáng 10.30am bay Kingfisher chặng Leh-Delhi. Hạ cánh lúc 12h chiều, đi lòng vòng tắm nắng trong thành phố, ngắm Ấn Độ “thân quen”, ghé Humayaun Tomb chụp ảnh rồi quay lại sân bay đáp chuyến bay 9.55pm đi KL

- 8/5: sáng 6am đến KL Malaysia, từ đây về nhà thì ai cũng biết

===

Hẹn gặp lại bạn đọc trong bài viết ngày đầu tiên về Leh – thủ phủ Ladakh ^^

Chúng tôi cởi bớt áo len, tạm biệt cái lạnh tê người của Ladakh để đáp chuyến bay về lại Delhi nắng cháy. Chuyến bay dài chưa đầy 55′ chứa đựng nhiều điều bất ngờ hơn tôi nghĩ. Ngồi cạnh tôi là một người đàn ông đứng tuổi điềm đạm và có khuôn mặt đặc trưng của người Ladakhi. Sau khi chào hỏi và được biết tôi từ Việt Nam đến, ông rất bất ngờ và dành toàn bộ thời gian trên chuyến bay để chuyện trò và kể cho tôi nghe những kỷ niệm “nhỏ” mà ông đã có với người Việt Nam …

Năm 1984, khi đó ông còn là đại diện ngoại giao của vùng Ladakh, bang Jammu & Kashmir, ông tiếp xúc với người Việt Nam lần đầu tiên (ông phát âm rất chuẩn cái tên Việt Nam này), đó là cố bộ trưởng bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch. Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch khi đó cùng một số tướng lĩnh cao cấp có chuyến thăm chính thức đến Ấn Độ và dành 4 ngày để đi quanh khu vực Kashmir, ông là trưởng phái đoàn đón tiếp và là lần đầu chính thức đón người Việt Nam đến Ladakh …

Bố của ông trước đây là đại sứ Ấn Độ tại Mông Cổ, chị gái ông học tiếng Nga ở thủ đô Ulanbato. Trong 1 lần đi thăm chị mình, ông được 1 người bạn của chị ông nấu mời 1 bữa cơm trưa. Đó là 1 lưu học sinh Việt Nam tại Mông Cổ mà ông chỉ còn nhớ được tên là “Hạnh”, cũng là lần đầu ông được ăn món ăn Việt Nam mà ông ấn tượng đến tận bây giờ.

Mới đó mà đã gần 28 năm … Ông nói với tôi sản vật đến từ Việt Nam gần gũi nhất với gia đình ông bây giờ là cá basa! Cá basa được được bầy bán rất nhiều ở các chợ vùng Ladakh và được người dân ở đây ưa chuộng bởi giá cả hợp lý và chất lượng hảo hạng

Chúng tôi tiếp tục trao đổi về những chuyện thường nhật, về gia đình và những điều cá nhân. Lúc máy bay sắp hạ cánh, ông trầm ngâm nói 1 điều làm tôi ấn tượng mãi: thế hệ của tôi và con trai con gái ông rất may mắn! Đúng thế, tôi thấy mình may mắn được sinh ra trong 1 thành phố anh hùng giữa 1 đất nước anh hùng, giống như con cái ông vậy. Tôi lớn lên khi tiếng súng gươm đã lui vào quá khứ, và chỉ được nghe về Kashmir cùng những chiến sự xung đột giữa Ấn Độ – Pakistan nhưng chưa bao giờ thực sự biết về miền đất đó. Hôm nay tôi xin dành bài viết này để viết về 1 góc nhỏ của Kashmir – vùng Ladakh – nơi đây, tôi biết rằng, bình minh yên tĩnh ^^

=====

Một vài hình ảnh giới thiệu về vùng Ladakh, tháng 5 năm 2011:

Những ngọn núi cao cheo leo …

… hay những thung lũng xanh mùa tuyết tan

… Cuộc sống thanh bình dưới chân dãy Karakoram:

… Và đặc biệt những di chỉ Phật giáo hiện hữu khắp nơi nơi:

… Một Ấn Độ rất khác so với những gì tôi đã hình dung!

Sáng mồng 6 trời trong nắng ấm, chúng tôi lười biếng chui ra khỏi chăn, đúng là Tết nhất chỉ thích dậy muộn; mất một lúc ai nấy mới nhớ ra mình đang ở trong thổ lâu Điền Loa Khanh chứ không phải giữa Hà Nội xuân Hôm nay chúng tôi sẽ rời vùng Nam Tĩnh (Nanjing) để khám phá Vĩnh Định (Yongding) trước khi về lại thủ phủ Hạ Môn (Xiamen), tỉnh Phúc Kiến – điểm trung chuyển trên đường đi Quảng Châu.

Nói lời tạm biệt với Điền Loa Khanh quả là không dễ, nhất là lúc cảnh sắc tươi vui của cụm thổ lầu xinh đẹp này đang từ từ thức giấc. Chúng tôi nấn ná ở đồi vọng cảnh để thoả sức chụp Điền Loa Khanh cho đến khi nắng sớm đã lên cao:

1. Vĩnh Định – Cụm thổ lâu Gaobei

Nổi tiếng nhất trong các thổ lầu cổ xưa vùng Vĩnh Định phải kể đến thổ lâu Thừa Khải (Chengqilou), hay còn có biệt danh là Vua Thổ Lâu (King Tulou). Thừa Khải lâu nằm trong cụm các thổ lầu Gaobei thuộc làng Gaotou huyện Vĩnh Định (Yongding), cũng được khởi công xây dựng vào giai đoạn triều vua Minh Tư Tông Sùng Trinh Đế (1627-1644), nhưng phải đến những năm 1709 thì lầu mới hoàn thành, một phần là do kiến trúc phức tạp và kiên cố hiếm có của thổ lâu này.

Nhìn bên ngoài thì Thừa Khải lâu cũng gần giống như các thổ lâu tròn khác:

Nhưng những gì tinh tuý nhất của Chengqilou nằm bên trong lớp tường sừng sững cao 22.9m! Thừa Khải lâu có tất cả 3 vòng:

Vòng ngoài cùng lớn nhất của lâu cao 4 tầng, có 72 phòng mỗi tầng. Vòng giữa của lâu cao 2 tầng, có 40 phòng mỗi tầng. Vòng trong cùng cao 1 tầng với 32 phòng. Chính giữa toàn thổ lâu là nhà thờ tổ cao 1 tầng:

Từ trên nhìn xuống, các vòng lâu mái xám xếp đều tăm tắp đối xứng nhau qua trục chính chạy xuyên từ cửa nhà thờ tổ ra cổng vào thổ lâu; kiến trúc khoa học và quy củ, chả thế mà người ta xưng tụng đây là 1 trong những thổ lâu Phúc Kiến đẹp bậc nhất Trung Hoa, là vua của mọi thổ lâu:

Hình ảnh cuộc sống của tộc người Khách ấm cúng và đầy sắc màu bên trong những cánh cung Thừa Khải lâu ngày mồng 6 Tết:

Phía sau Thừa Khải hiện ra khu đất rộng tràn ngập sắc Xuân rạng ngời, vài ngôi nhà nhỏ với vườn cải mơn mởn, bên bờ tường đất là những rặng bạch đào đang đua nhau khoe sắc:

Sao chẳng về đây có bạn hiền,
Có hương, có sắc, có thiên nhiên
Sống vào giản dị, ra tươi sáng
Tìm thấy cho lòng một cảnh tiên? (Sao chẳng về đây – Thơ Nguyễn Bính)

Nhóm chúng tôi đang mải mê tác nghiệp phía sau thổ lầu Thừa Khải (ảnh do anh Ngọc Hùng cùng đoàn chụp bằng máy cơ ^^)

Thổ lâu “hàng xóm” của Thừa Khải gọn gàng và quy mô nhỏ nhắn hơn với giếng trời tròn vành vạnh:

Do mới xây nên nơi đây còn khá mới và không quá đông người ở. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết cộng đồng dân cư sinh sống trong các thổ lâu đều cùng họ với nhau; mỗi gia đình đều sở hữu vài phòng ở mỗi lầu, phòng ở lầu dưới luôn thẳng góc ngay với lầu trên. Vì thế mỗi lần đi giữa các phòng khác tầng, mọi người đều đi qua cầu thang chung và sân chung; nhờ đó mà duy trì được sự bình đẳng không phân cấp trong cuộc sống của tộc người Khách vùng Phúc Kiến. Quy luật này có phần mai một theo thời gian, những người trẻ tuổi ngày nay cũng dần rời bỏ các “khu nhà tròn” để mưu sinh nơi khác, nhưng đây vẫn là điểm nhấn văn hoá đặc trưng riêng biệt của vùng.

Phía sau cụm thổ lâu này là đài vọng cảnh, đường lên vừa nóng lại vừa xa >_< giữa trưa nắng chói chang chúng tôi hì hục trèo lên với hy vọng nhìn bao quát cụm Gaobei một lần trước khi đi. Một vài hình ảnh nhìn từ trên xuống sau khi ta cao hơn đèo; xa xa khu Gaobei huyện Vĩnh Định có nhiều nét tương đồng với cụm thổ lâu Hekeng huyện Nam Tĩnh:

Chùm ảnh giới thiệu cụm thổ lầu Gaobei mà tiêu điểm là Thừa Khải Lâu đến đây là hết. Chúng tôi lại rục rịch ăn trưa và chạy sô sang điểm tiếp theo – cụm thổ lầu Hongkeng – cũng thuộc huyện Vĩnh Định. Hẹn gặp lại bạn đọc trong bài tiếp theo với những bức ảnh vuông tròn đầy sức sống và sức xuân tưởng như không bao giờ dứt

On a day like no other day, ever before …

The Fukushima Flag

Xin chào anh Đào

Em là Minh Thành đây. Anh và gia đình khỏe không ? Mấy ngày nay mọi sự đều quay cuồng lên cả. Mở mắt cũng thấy xác chết, nhắm mắt cũng thấy xác chết. Mỗi thằng tụi em mỗi đứa phải trực 20h/một ngày. Ước gì thời gian dài 48 tiếng một ngày để mà còn đi tìm cứu người. Điện nước không , thực phẩm gần như số không ? Di tản dân chưa xong thì lại có lệnh đưa dân đi di tản tiếp.

Em đang ở Fukushima, cách nhà máy điện Fukushima 1 khoảng cách 25km, có rất nhiều chuyện có thể viết nên thành sách về tình người trong hoạn nạn.

Ngày hôm kia em đã tìm thấy và cứu được một người VN. Anh ta tên là Toàn đến từ Mỹ, kỹ sư nguyên tử lực làm việc tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima 1, anh ta bị tai nạn ngay cơn động đất đầu tiên, mọi thứ hỗn loạn nên chẳng ai giúp anh ta liên lạc cả.

Tình cờ biết được em đã liên lạc với Đại sứ quán Mỹ và phải công nhận tụi Mỹ nó nhanh, ngay lập tức trực thăng của quân đội Mý đến bệnh viện bốc anh ta đưa thẳng ra hạm đội 7.

Còn lại một số tu nghiệp sinh VN ở trong vùng này thì em đang tìm vẫn chưa có thông tin rõ ràng. Nếu có thông tin chính xác tên tuổi, nơi làm việc của họ thì dễ tìm kiếm hơn. Ở Nhật cảnh sát không có quản lý gắt gao về hộ tịch như ở VN và luật bảo hộ thông tin cũng khiến cho việc tìm thông tin của họ cũng khó. Em gặp một phụ nữ Nhật có làm việc chung với 7 cô gái đến từ VN làm việc với tư cách tu nghiệp sinh, chỗ họ làm cách bờ biển khoảng 3km, bà ta nói rằng họ không biết tiếng Nhật và lúc chạy loạn thì họ chạy theo bà ta, nhưng sau đó thì không biết chạy đi đâu còn sống hay là chết. Trong đó bà ta chỉ nhớ tên một cô gái tên là Nguyễn Thị Huyền (Có thể tên là Hiền) vì làm việc chung nhau.

Nhân viên Đại sứ quán và chính phủ VN vẫn chưa thấy xuất hiện ở đây, dù đọc trên báo mạng của VN thấy họ nói lo lắng cho dân VN rất tốt, toàn xạo cả.

Ngay cả cảnh sát tụi em còn đói khát tả tơi thì huống chi tới mấy đứa nhỏ tu nghiệp sinh VN. Nỗi khổ nhất ở vùng này bây giờ là Lạnh, Đói, Khát, không có điện, thiếu thông tin. Dân chúng thì vẫn bình tĩnh, lòng tự trọng và luân lý của họ tốt nên chưa đến nỗi loạn nhưng nếu tình hình này kéo dài thêm chừng 1 tuần nữa thì có khả năng tình hình an ninh không thể kiểm soát nổi. Họ cũng là con người mà, khi cơn đói khát đã vượt quá lòng tự trọng và nhân cách thì cái gì cũng phải làm thôi. Chính phủ đang lập cầu không vận thực phẩm và thuốc men vào vùng này nhưng chỉ như muối bỏ biển.

Có nhiều chuyện muốn kể cho anh nghe để đăng trang tin của anh nhưng mà nhiều đến độ bây giờ em cũng chẳng biết gì mà viết nữa.

Có một câu chuyện cảm động ngày hôm qua một đứa bé Nhật đã dạy cho một người lớn như em một bài học làm người.

Tối hôm qua em được phái tới một trường tiểu học phụ giúp hội tự trị ở đó để phân phát thực phẩm cho các người bị nạn. Trong cái hàng rồng rắn những người xếp hàng em chú ý đến một đứa nhỏ chừng 9 tuổi, trên người chỉ có chiếc ao thun và quần đùi. Trời rất lạnh mà nó lại xếp hàng cuối cùng, em sợ đến phiên của nó thì chắc chẳng còn thức ăn. Nên mới lại hỏi thăm.Nó kể nó đang học ở trường trong giờ thể dục thì động đất và sóng thần đến, cha của nó làm việc gần đó đã chạy đến trường, từ ban công lầu 3 của trường nó nhiìn thấy chiếc xe và cha nó bị nước cuốn trôi, 100% khả năng chắc là chết rồi. Hỏi mẹ nó đâu, nó nói nhà nó nằm ngay bờ biển, mẹ và em của nó chắc cũng không chạy kịp. Thằng nhỏ quay người lau vội dòng nước mắt khi nghe em hỏi đến thân nhân. Nhìn thấy nó lạnh em mới cởi cái áo khoác cảnh sát trùm lên người nó. Vô tình bao lương khô khẩu phần ăn tối của em bị rơi ra ngoài, em nhặt lên đưa cho nó và nói: ” Đợi tới phiên của con chắc hết thức ăn, khẩu phần của chú đó, chú ăn rồi, con ăn đi cho đỡ đói”.

Thằng bé nhận túi lương khô của em, khom người cảm ơn. Em tưởng nó sẽ ăn ngấu nghiến ngay lúc đó nhưng không phải, nó ôm bao lương khô đi thẳng lên chỗ những người đang phát thực phẩm và để bao lương khô vào thùng thực phẩm đang phân phát rồi lại quay lại xếp hàng.Ngạc nhiên vô cùng, em hỏi nó tại sao con không ăn mà lại đem bỏ vào đó. Nỏ trả lời: ” Bởi vì còn có nhiều người chắc đói hơn con. Bỏ vào đó để các cô chú phát chung cho công bằng chú ạ”.

Em nghe xong vội quay mặt đi chỗ khác để khóc để mọi người không nhìn thấy. Thật cảm động. Không ngờ một đứa nhỏ 9 tuổi mới học lớp 3 đã có thể dạy em một bài học làm người trong lúc khốn khó nhất. Một bài học vô cùng cảm động về sự hy sinh.

Một dân tộc với những đứa trẻ 9 tuổi đã biết nhẫn nại, chịu gian khổ và chấp nhận hy sinh cho người khác chắc chắn là một dân tộc vĩ đại. Đất nước này đang đứng ở trong những giờ phút nguy cấp nhất của sự điêu tàn, nhưng chắc chắn nó sẽ hồi sinh mạnh hơn nhờ những công dân biết hy sinh bản thân ngay từ tuổi niên thiếu. Dân tộc Nhật là một dân tộc vĩ đại, sao dân tộc tôi chỉ có một thằng vĩ đại!

Nghĩ lại câu nói của ông già Fuwa nguyên chủ tịch Đảng CS Nhật giáo sư dạy em về Tư bản luận đã nói rằng “Nếu Mac sống lại, ông ta sẽ thêm một câu vào trong cuốn Tư bản luận đó là: Chủ nghĩa CS chỉ thành công trên đất Nhật”.

Vài dòng gửi cho anh, chúc anh khỏe. Tới giờ em vào phiên trực nữa rồi. Chúc anh và gia đình vạn sự an khang.

Hà Minh Thành

(Thư của một Cảnh sát Nhật gốc Việt)